Scholen van Rotterdam

Iedereen bewaart talloze herinneringen aan de school die hij of zij als kind bezocht. Herinneringen aan jeugdvriendjes en –vriendinnetjes, aan onderwijzers, lokalen, speelplaatsen en ga zo maar door. De Oud-Rotterdammer publiceert deze vaak, maar soms lukt het niet door ruimtegebrek of doordat er al zo dikwijls over dezelfde school is geschreven. Dat neemt niet weg dat de verhalen leuk zijn en hier kunt u ze daarom alsnog lezen.

1939 - 1944 H.B.S. Hofstedestraat

Veel herinneringen komen boven als ik terugdenk aan de jaren 1939 - 1944, die ik als leerling doorbracht aan de H.B.S. Hofstedestraat.

Het waren vanwege de oorlog hectische jaren.

Eerst 'verdween' met onbekende bestemming de joodse wiskundeleraar Brandel van de school. De NSB-directeur Muller, die later nog burgemeester van Rotterdam is geweest, zorgde aanvankelijk voor beroering maar heeft zich altijd buiten de politiek gehouden. Het bombardement van Rotterdam en later de bommen die in het westen van Rotterdam vielen, alsmede het vele luchtalarm en de hele oorlogstoestand maakten het studeren in die tijd niet bepaald een pretje. Toch hebben we geprobeerd er met zijn allen nog wat van te maken door een schoolbond (H.H.B.) op te richten die diverse activiteiten organiseerde. Zo hebben we, met veel succes, verschillende toneelvoorstellingen in Odeon georganiseerd. Ik herinner me avonden met klassiek ballet (Chopin) van onze eigen balletgroep, ingestudeerd door Miep Haubourdin, en het optreden van onze Hot club de France. Bij schoolvoetbaltoernooien waren de teams van de Hofstede altijd zeer gevreesd. In dat team zaten jeugdspelers van o.a. Sparta, R.F.C. en Xerxes. We hadden een goed stel leraren. Pas jaren later realiseer je je dat het voor hen ook heel moeilijke jaren zijn geweest. Enkele namen die me herinner: Dijkstra (later directeur), Duhen, Pie�te, De Lange, De Bruin, Rogier, Van Rossum (Pudding) en Van de Ven. Meneer De Lange probeerde ons de liefde voor de klassieke muziek bij te brengen hetgeen maar gedeeltelijk lukte. De heer Van Rossum gaf Duits en heeft ons de sc�ne met de appel uit Wilhelm Tell laten naspelen. Dit ging ten koste van een ruit. Van de jongens van eindexamenklas 5a noem ik: Joop van Dongen, Aat Passenier, Henk Hazewinkel, Gerard Scheffer, Brandenburg, Jan Boskamp en Walter van de Ster. Van de meisjes herinner ik me alleen nog Miep Haubourdin en Riekie (?) de Jager.

Oproep:
Leerlingen van de examenklassen die nog leven moeten inmiddels een jaar of tachtig zijn. Toch hoor ik graag wat van hen en van anderen uit die tijd.

Cor A. van Herwaarden
Zwanensingel 10
2903 CG Capelle aan den IJssel
Tel: 010 - 4502834

1920 Hammerstraat St. Jansschool

Als oud-rotterdammer lees ik uw blad met plezier. Mijn dochter brengt hem regelmatig voor me mee. Op 5 december 1922 ben ik geboren in de Warmoezierstraat. Tot mijn zevende jaar heb ik in de Almondestraat gewoond en daarna in de Zaagmolenstraat. In de Hammerstraat ging ik naar de St. Jansschool. Het bijzondere van die school was dat er veertien klassen waren en dat er ieder half jaar een overgang naar een volgende klas was.

Savornin Lohmanschool

Het is al weer heel lang geleden dat wij - man, vrouw plus 2 kinderen - Rotterdam verlieten en naar Enschede ‘emigreerden'. Uiteindelijk zijn wij in De Steeg, gemeente Rheden, terecht gekomen, waar wij intussen 38 jaar naar volle tevredenheid wonen. Het is bij ons niet zo; uit het oog, uit het hart, nee, driewerf nee, want wij voelen ons nog altijd zeer met Rotterdam verbonden. Per slot van rekening heeft de schrijver van dit epistel ongeveer 22 jaar in Rotterdam-Zuid gewoond; eerst op de Putselaan, toen op de Lange Hilleweg en daarna op de Polderlaan. Mijn zuster en ik kregen onderwijs op de Savornin Lohmanschool aan de Hillevliet. Het hoofd van deze school was de heer Verschoor. Daarna heb ik nog gestudeerd op de Dr. J.Th. de Visserschool voor Chr. ULO in de Zuidpolderstraat. Hier was de Heer A.P. Hoogwerf hoofd van de school.

Hierbij zend ik u een foto uit 1932 van een der klassen van de lagere school.

Helaas heb ik de naam van de onderwijzer niet kunnen achterhalen. De jongens en meisjes op de foto moeten volgens mij - wanneer zij nog leven - omstreeks 80 jaar of ouder zijn. Op de eerste rij - in het matrozenpakje - zit ondergetekende. Naast hem links zit Leen de Wit, die destijds op de Jagerslaan woonde. Deze jongeman is predikant gew�rden. Achter hem staat Johan Osterman. Op de achterste rij staan nog Piet de Bruin en de tweeling Vollebrecht en ergens moet Geertje Verseput staan. Andere namen of bijzonderheden zijn mij niet bekend. Ik denk niet dat iemand op deze foto zal reageren, maar mocht dit wel het geval zijn, wilt u dan zo vriendelijk zijn de reactie(s) aan mij toe te zenden.

Mathenesserdijk

Na een verhuizing (1935-1936) van de Taanderstraat naar de Mathenesserdijk, ging ik ook naar school op de Mathenesserdijk. Daar heb ik de komst van de heer Klein meegemaakt. Ik zat in de klas waar hij als eerste les aan heeft gegeven. Er was ook ene juffrouw Roos werkzaam.

Iedere maandag werd van de kinderen het zendingsgeld in ontvangst genomen. Iedere leerling moest naar voren komen om het geld in te leveren. Daarmee kon de leraar dan meteen zien wie er wel iets meebracht en wie niet. Meneer de Jel ging een stapje verder: hij noteerde in een schrift heel precies wie wat meebracht.

Het was crisistijd en veel vaders hadden geen werk en de gezinnen leefden van de steun. Maar ondanks dat moest het zendingsgeld betaald worden. Een klasgenoot van mij had al een paar weken lang niets meegenomen. Hij kwam uit een groot gezin en zijn moeder kon het geld gewoon niet missen. In het bijzijn van alle kinderen in de klas had meneer de Jel er al een paar opmerkingen over gemaakt. Na een paar weken bracht de jongen een dubbeltje mee. Meneer de Jel zei: “Tien cent, dan zullen we maar opschrijven dat je iedere week 1 cent hebt meegebracht, dan ben je weer helemaal bij.”

Ook konden sommige klasgenoten niet mee met het ‘schoolreisje’. De 5 centen die het uitstapje naar Diergaarde Blijdorp aan de Diergaardesingel kostte, kon niet iedereen opbrengen waardoor veel leerlingen op zo’n dag noodgedwongen thuis zaten.

In 1940 of 1941 zou de school als kazerne van de Wehrmacht worden ingericht. Wij weken uit naar de kapel aan op de Mathenesserweg in de buurt van de Dirk Danestraat. Na enkele dagen konden we terug naar ons eigen gebouw, maar moesten er twee lokalen worden afgestaan aan de school van meester Baas uit de Zoutziederstraat. Die school was namelijk ingericht als Wehrmacht-kazerne.

Namen van klasgenoten die ik me herinner zijn: Sjakie Zonneveld, hij woonde op de galerij (Justus v. Effenstraat), Bennie v.d. Bos en Peter Monje van de Spaansebocht, Gerrit Heuvelman, Gijs Folsche, Arie Wil(d)schut die aan de Mathernesserdijk woonde.

Aart Markus, Kreileroord 73, 3079 NB Rotterdam