Via social media heb ik begrepen dat mijn ouders kort na elkaar zijn overleden. Ik snap dat ik buiten de familie ben komen te staan, maar als kind, als erfgenaam, heb ik toch recht op informatie. Wat mag ik van de executeur verwachten?

Kennelijk geeft de executeur u geen of onvoldoende informatie; dat is erg jammer. Echter, om te weten óf en zo ja, op welke informatie u überhaupt recht heeft, moet u eerst weten of u erfgenaam bent of niet. Hiervoor zijn de testamenten van uw ouders van belang.

Wellicht hebben uw ouders u onterfd. Voor wat de inhoud van het testament betreft, heeft u in dat geval alleen recht op dat stuk(je) uit het testament waar dit uit blijkt. Als sprake is van een indirecte onterving (de erfgenamen worden met name genoemd in het testament, maar uw naam staat er niet bij), dan zal u recht hebben op inzage in vrijwel het volledige testament. U bent in deze gevallen legitimaris, die een beroep kan doen op zijn legitieme portie. In de wet staat dat u hierdoor recht heeft op alle informatie die nodig is om de grootte van uw legitieme portie te kunnen vaststellen. Dit kan zelfs gaan om informatie tot vijf of zeven jaar of zelfs verder terug. Denk daarbij aan bankafschriften of de aangiften inkomstenbelasting. U mag zich als legitimaris overigens niet met de afwikkeling van de nalatenschap bemoeien.

Als u ‘gewoon’ erfgenaam bent, heeft u meer rechten, maar vanwege het feit dat er een executeur is aangesteld, wordt dit ook weer in meer of mindere mate beperkt.

Naast de inhoud van het testament is het daarom van belang om te weten welke bevoegdheden de executeur volgens het testament van uw ouders heeft gekregen. Betreft het een ‘gewone’ of beheerexecuteur, dan mag hij/zij de nalatenschappen beheren en indien het nodig is om schulden te voldoen, bezittingen verkopen.

Zijn er geen schulden of is het saldo op de rekening voldoende om die schulden te voldoen, dan mag de executeur niet verkopen zonder toestemming van de (andere) erfgenamen. Een executeur die meer bevoegdheden heeft, is de executeur-afwikkelingsbewindvoerder (ook wel drie sterren of turbo-executeur genoemd); deze mag zelfstandig verkopen en vervreemden zonder eerst toestemming van de erfgenamen te vragen.

Uiteraard is het wel altijd de taak van de executeur om alle erfgenamen op de hoogte te houden en zo goed mogelijk te informeren. Bovendien moet hij/zij aan het eind van de afwikkeling rekening en verantwoording afleggen aan alle erfgenamen. Het is daarbij goed om te weten dat de beheerexecuteur níet, maar de executeur afwikkelingsbewindvoerder wél mag verdelen. De beheerexecuteur mag alleen een voorstel voor verdeling afgeven.

Om te weten wat uw rechten zijn, doet u er dus goed aan om eerst de testamenten van uw ouders op te vragen (eventueel via een notaris) en vervolgens aan de hand van uw rechten nadere informatie te verzamelen. Blijft de executeur moeilijk doen, dan kunt u de rechter vragen om hem/haar te dwingen de informatie te leveren of hem zelfs uit zijn/haar rol als executeur te laten zetten. Beter is om zelf in contact te blijven; daar wordt uiteindelijk

Ik heb al een tijdje geen contact met mijn vader, die na de scheiding van mijn moeder een teruggetrokken leven is gaan leiden. Onlangs is hij overleden en hebben we de uitvaart georganiseerd. Toen we voor de uitvaartverzekering in zijn huis moesten zijn, kreeg ik de indruk dat hij erg rommelig geleefd heeft. Ik vermoed een nalatenschap met schulden, wat doe ik?

Bij het vermoeden van een negatieve nalatenschap, oftewel een nalatenschap met meer schuld dan bezit, is het verstandig om beneficiair te aanvaarden. Verwerpen kan natuurlijk ook, maar een vermoeden van schulden is nog geen zekerheid. Bovendien, wanneer u verwerpt, komen uw kinderen als plaatsvervullers in aanmerking en na hun verwerpen hun kinderen weer enz. enz. Is de laatste in de rij een minderjarig kind, dan moet er een boedelbeschrijving zijn om de rechter te overtuigen dat verwerpen in het belang is van het minderjarig kind.

Beneficiair aanvaarden (of verwerpen) doet u bij de griffie van de rechtbank. Woonde uw vader in Rotterdam, dan moet u bij de Rechtbank aan het Wilhelminaplein zijn. Gaat u er persoonlijk heen, dan kunt u vaak wachten op de akte. Per post toesturen van de papieren kan ook, maar dan duurt dit uiteraard wat langer.

Heeft u beneficiair aanvaard, dan krijgt u standaard te maken met een zogeheten wettelijke vereffeningsprocedure. Deze kent een lichte en een zware variant. U gaat dan in elk geval inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat. U mag spullen weggooien die geen waarde hebben (wel documenteren) en verzamelen wat wel waarde heeft. Van al die zaken én van alle schulden die u tegenkomt (let daarbij op afschrijvingen van de bank en brieven van incassobureaus en deurwaarders) maakt u een overzicht; de zogenoemde boedelbeschrijving. De uitkomst meldt u aan de Rechtbank. Is het saldo van de optelling positief, dan mag u in de meeste gevallen gewoon verdergaan met de afwikkeling en eventuele schulden aflossen en vervolgens samen met de andere erfgenamen die aanvaard hebben, verdelen wat er overblijft. U moet dan nog wel de rechtbank hierover informeren. Is het saldo negatief, dan geeft de rechter aan op welke manier de nalatenschap verder moet worden afgewikkeld. Zo kan hij een of meer zware vereffeningsverplichtingen opleggen, waarbij u onder meer moet denken aan openlijke oproeping van schuldeisers in de landelijke kranten en terinzagelegging van een lijst van erkende en betwiste vorderingen.

Hoewel beneficiair aanvaarden een nette manier is om het leven van uw vader af te ronden, kan er dus nog wel wat bij komen kijken. Bovendien is het zo dat als de schulden groter blijken dan de bezittingen u weliswaar niet aansprakelijk bent voor deze schulden, maar u wel zelf de kosten van de afwikkeling moet dragen. Beneficiair aanvaarden, kan u dus mogelijk toch nog duur komen te staan.

Bent u de executeur in de nalatenschap dan kunt u met een akte van executele alvast bij de Belastingdienst en de bank inzage krijgen in de bezittingen en schulden van uw vader. Ook door informatie in te winnen via vanatotzekerheid.nl en bij slapentegoeden.nl en bij de BKR krijgt u een goed beeld waaruit de nalatenschap bestaat. Is dat inderdaad duidelijk, dan kunt u beslissen hoe de nalatenschap te aanvaarden.

N.B. Onze ervaring is overigens wel dat veel nalatenschappen waarvan men denkt dat die negatief uit zullen pakken toch (beperkt) positief blijken te zijn.

Onze vader is weduwnaar (van onze moeder) en heeft onlangs aangekondigd opnieuw te willen trouwen met de vriendin die hij al weer enige jaren heeft. Dit gunnen wij hem van harte, maar we zijn ook een beetje huiverig voor de gevolgen hiervan voor ons. Nu meen ik ergens gelezen te hebben dat wij nu op grond van zogenoemde wilsrechten de erfenis van onze moeder kunnen opeisen. Klopt dat?

U kaart een goed punt aan maar tegelijk ook een lastig onderwerp binnen het erfrecht. Sinds de invoering van het nieuwe erfrecht in 2003 kunnen kinderen van een eerder overleden eerste ouder onder bepaalde voorwaarden inderdaad een beroep doen op hun wilsrechten. We kennen daarvan twee soorten die in twee verschillende situaties van kracht zijn. Met het risico dat we nu te theoretisch bezig gaan zijn, volgt hieronder in het kort de uitleg hiervan.

We kennen zogenoemde bloot-eigendomswilsrechten en vol-eigendomswilsrechten. Bij de eerste vorm kunnen de kinderen het bloot eigendom (wel het eigendom, niet het gebruik en de vruchten) verkrijgen en de langstlevende ouder het vruchtgebruik (wel het gebruik en de vruchten, niet het bezit). Bij de tweede vorm kunnen de kinderen hun vordering (erfdeel van de eerder overleden ouder) opeisen bij de langstlevende ouder/partner; ze krijgen hun vordering uitgekeerd. In alle gevallen gaat het om het veiligstellen van bepaalde bezittingen.

U schrijft dat u uw vordering op vader op kunt eisen omdat hij opnieuw gaat trouwen. U haalt hier echter de twee genoemde wilsrechten door elkaar. Het bloot-eigendomswilsrecht kunt u uitoefenen als de langstlevende ouder van plan is om opnieuw te trouwen of als de langstlevende ouder overlijdt en het kind een niet-opeisbare vordering op zijn stiefouder krijgt (bijvoorbeeld door de wettelijke verdeling).

Van de vol-eigendomswilsrechten kunt u gebruik maken als de hertrouwde langstlevende ouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de eerst-overleden ouder (uw moeder) opeisbaar wordt. Dit kan ook als de stiefouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de langstlevende ouder opeisbaar wordt. In dit laatste geval is deze mogelijkheid er omdat u mogelijk na het overlijden van uw vader een niet-opeisbare vordering op uw stiefmoeder krijgt.

In uw situatie speelt dit laatste recht niet omdat uw vader op dit moment slechts het voornemen heeft om opnieuw te trouwen. Wat u nu dus wel kunt doen, is over een aantal goederen (geen geld) het bloot-eigendom verkrijgen. U mag daarbij denken aan familiebezittingen zoals schilderijen, foto’s, het horloge van opa en dergelijke, maar ook de ouderlijke woning is in rechtszaken voorbij gekomen.

Bij de invoering van de wilsrechten werden deze rechten ook wel het voorkomen van het ‘stiefoudergevaar’ genoemd, omdat zonder de wilsrechten de stiefouder met de familiebezittingen zou kunnen doen wat hij/zij zou willen.

In de praktijk merken we overigens dat veel langstlevende stiefouders uit zichzelf al familiebezittingen ter beschikking stellen aan de kinderen van de overleden echtgenoot.

Omdat wilsrechten de vrijheid van de langstlevende ouder beperken, worden ze vaak in testamenten uitgesloten. Hechten de kinderen erg aan bepaalde spullen dan kan de langstlevende ouder ze vermaken per testament of codicil.

N.B. Wanneer een kind een beroep doet op zijn wilsrechten moet hij/zij de andere kinderen informeren over het voornemen. De andere kinderen moeten wel hun instemming geven, stemmen ze niet in, dan moet de kantonrechter oordelen.

Ik ben de executeur in de nalatenschap van een vriendin, zij is de langstlevende van haar tweede huwelijk. Haar tweede man is enige jaren geleden overleden. Zijn kinderen belden me onlangs op met de vraag wanneer ze hun vaders erfdeel kunnen ontvangen. Hun vader had geen testament, dan is toch alles van de langstlevende? Waar hebben zij recht op?

Omdat de tweede echtgenoot geen testament had, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn, hoe zij erven en wat de rechten van de verschillende erfgenamen zijn. Volgens de wet zijn de echtgenoot en de kinderen de erfgenamen en verkrijgt de langstlevende echtgenoot de beschikking over de gehele nalatenschap en verkrijgen de kinderen hun erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering op de langstlevende echtgenoot. Dat is iets anders dan dat uw vriendin als langstlevende alles verkrijgt. De vordering van de kinderen is (onder andere) opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende echtgenoot.

De kinderen van meneer hebben nu dus recht op de uitbetaling van het erfdeel van hun vader. Wij zien nog regelmatig dat niet is vastgelegd hoe groot dit erfdeel/de vordering van de kinderen bij het overlijden van een eerste ouder is, want “de langstlevende gaat toch door met alles”. Hoe begrijpelijk ook, daardoor is dus vaak niet bekend waar de kinderen later recht op hebben. Gevolg is dat u nu met terugwerkende kracht nog moet zien te bepalen hoe groot die vordering is; dit is belangrijk omdat dit een schuld vormt in de nalatenschap van uw overleden vriendin. Omdat uw vriendin eigen erfgenamen heeft, kan dat nog lastig worden want wat de kinderen van meneer krijgen, moeten de kinderen van de langstlevende echtgenoot uitbetalen. U als de executeur moet hierover in gesprek zijn met beide partijen en hun tegengestelde belang.

De erfgenamen van uw vriendin doen er goed aan de nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Zij zijn dan voor niet meer schuld aansprakelijk dan dat er bezittingen in de nalatenschap aanwezig zijn. Juist de schuld (de niet-opeisbare vordering) van de eerst-overleden echtgenoot kan soms groter zijn dan het bezit ten tijde van het tweede overlijden; zeker als over de niet-opeisbare vordering rente verschuldigd is.

U, als de executeur, moet dus vaststellen hoe groot de vorderingen van de kinderen van meneer zijn en hoe die zich verhouden tot de bezittingen. Is er meer schuld dan bezit, dan bent u bovendien uw rol als executeur kwijt en moeten de erfgenamen op zoek naar een vereffenaar van de nalatenschap. U zou vervolgens wel kunnen optreden als gevolmachtigde namens deze erfgenamen/vereffenaars.

Het is eervol om gevraagd te worden de executeur van een nalatenschap te mogen zijn. In de praktijk blijkt die taak niet zo eenvoudig. Juist bij samengestelde gezinnen en niet goed afgewikkelde eerste nalatenschappen liggen de problemen op de loer. Goed voorbereiden (en daar hoort het vaststellen van de nalatenschap van de eerst-overleden echtgenoot bij) helpt de executeur om de afwikkeling in goede banen te leiden. Niet eenvoudig, wel belangrijk.

Heeft u vragen over erfrecht of het beperken van de erfbelasting of geeft u de afwikkeling graag uit handen, neem dan eens contact met ons op. Dat kan telefonisch 0103130823 of via e-mail: info@akto.nu; Nico van Scheijndel en mr. Nicole Goud kunnen ook úw RegisterExecuteur worden.

Ik heb geen partner of kinderen en wil bij leven alvast zoveel mogelijk weg schenken aan een beperkte groep mensen zodat zij in totaal niet zoveel erfbelasting betalen. Maar wat je weggeeft ben je kwijt; is daar een oplossing voor?

Wanneer u geen erfgenamen heeft die in het gunstige 10%/20% tarief vallen, kan het inderdaad verstandig zijn om de overdracht van vermogen in kleine porties over vele jaren te spreiden. De vrijstelling schenk- en erfbelasting voor derden is in 2026 €2.769. Heeft u een groot vermogen dan bent u wel even bezig met het wegschenken van uw vermogen.

Omdat u het schenken over vele jaren uitsmeert, kunt u altijd stoppen met de schenkingen als blijkt dat u uw geld zelf nodig heeft.

Stel echter dat u al veel van uw vermogen geschonken heeft en dat u het weggegeven geld toch zelf nodig heeft, dan bestaat de mogelijkheid om de schenking terug te vragen, te herroepen. Dat kunt u natuurlijk niet doen als het u uitkomt. U moet de mogelijkheid van herroepen op hebben genomen in de overeenkomst van schenking (waar u bijvoorbeeld ook een uitsluitingsclausule in kunt opnemen).

Wanneer u de schenking beperkt tot het vrijgestelde bedrag, is er bij schenken (en terugvragen) geen schenkbelasting verschuldigd. Zou u grotere bedragen schenken of hebben geschonken waarover schenkbelasting verschuldigd was of is, kan de ontvanger van de schenking de (teveel) betaalde schenkbelasting terugvragen. Wel stelt de fiscus dat de vruchten van de schenking (rente of dividend) die de ontvanger van de schenking heeft genoten vervolgens belast zijn.

Voorbeeld

Stel er is €10.000 geschonken waarover €2.250 schenkbelasting verschuldigd was. Na de schenking is er rente ontvangen van €300, waarover €90 schenkbelasting verschuldigd is, dan kan er maximaal €2.250 – €90 = €2.160 terug ontvangen worden.

Met de mogelijkheid van herroepelijk schenken heeft u de gelegenheid om als de nood aan de man is geschonken geld terug te vragen. Dat geld moet er bij de ontvanger natuurlijk wel zijn. Heeft de ontvanger er zijn hypotheek mee afgelost of van de totale som een luxe reis gemaakt dan is terugvragen wel mogelijk, maar valt er niets te ontvangen. Naast de akte van schenking moet u dus wel goede afspraken met de ontvangers maken, zodat zij weten dat er een kans bestaat dat het geld weer terug moet worden betaald.

De akte van schenking is dus zeer belangrijk. U kunt daar de gronden in opnemen waarop u het geschonken bedrag kunt terugvragen, bijvoorbeeld opname in een particuliere zorginstelling of zonder opgave van reden. U kunt daar ook een bepaalde maximale termijn aan verbinden. Bijvoorbeeld, dat na 10 jaar het geld niet meer teruggevraagd kan worden. Een ander belangrijk aspect is de beperking van wie het geschonken bedrag terug kan vragen. Neemt u daar niets over op dan kunnen zelfs uw erfgenamen de schenkingen terugvragen, dat is waarschijnlijk niet wat u wilt.

Schenken onder de ontbindende voorwaarde dat de schenker de schenking herroept is dus mogelijk en kan ook slim zijn. De voorwaarden die u eraan verbindt, zijn van groot belang en het is in de praktijk niet altijd daadwerkelijk uitvoerbaar.

Ik ben al jaren bevriend met een leuke vrouw met wie ik een LAT-relatie onderhoud. Omdat ik het financieel veel beter heb dan mijn vriendin, wil ik dat zij na mijn overlijden de extra’s in het leven, die ze nu door onze relatie heeft, kan behouden, maar dat uiteindelijk enkele goede doelen van mij erven; hoe doe ik dat?

Om uw doel te bereiken, zijn een aantal scenario’s mogelijk. Een methode is om uw vriendin met een tweetrap te laten erven. Zij erft dan eerst van u (en betaalt erfbelasting) en dat wat onvervreemd (verkocht) en onverteerd (opgemaakt) resteert, komt de goede doelen in de tweede trap toe. In het testament kunt u de rechten van uw vriendin groter of kleiner maken; bijvoorbeeld door het interen te beperken tot een bepaald bedrag of in de verhouding 50% geërfd/50% eigen geld.

Een alternatief is uw vriendin het vruchtgebruik te laten verkrijgen met de mogelijkheid van interen. Nu erven de goede doelen direct na uw overlijden (als bloot eigenaar) en erft uw vriendin het vruchtgebruik. In het testament kunt u vervolgens uw vriendin weer de mogelijkheid geven om in te teren op het geërfde vruchtgebruikvermogen.

U kunt ook voor uw vriendin zorgen door haar in uw testament een legaat van een bepaald bedrag toe te kennen; bijvoorbeeld een bedrag dat past bij de uitgaven die zij mogelijk nog zal hebben. U kunt zelfs bepalen dat het legaat in waarde afneemt naarmate u ouder wordt (en zij dus mogelijk steeds een beetje minder nodig heeft). Wat daarvan bij haar overlijden over is gebleven, komt haar eigen erfgenamen toe. Zij kan het legaat ook met een tweetrapsmaking ontvangen.

Bij alle drie de methoden komt ook de erfbelasting om de hoek kijken. Het is daarbij van belang dat u weet dat de vrouw met wie u de LAT-relatie onderhoudt voor de erfbelasting een ‘vreemde’/derde is. Zij heeft daardoor een kleine vrijstelling en betaalt 30% erfbelasting over de eerste €158.669 (2026) boven de vrijstelling (€2.769; 2026). Erft zij meer, dan is over het meerdere 40% erfbelasting verschuldigd. Zou u trouwen met haar of een geregistreerd partnerschap aangaan (u hoeft van de wet niet samen te wonen) dan is de vrijstelling voor de erfbelasting €828.035. Dit heeft echter financiële gevolgen voor uw beider AOW en mogelijk ook voor uw pensioen.

Bij de tweetrapsmaking ontvangt uw vriendin uw gehele nalatenschap en betaalt zij over de gehele nalatenschap erfbelasting. Is uw nalatenschap €300.000 groot, dan is zij €89.169 erfbelasting verschuldigd.

Bij vruchtgebruik is de leeftijd van uw vriendin van belang. Is zij bij uw overlijden 78 jaar, dan betaalt zij slechts erfbelasting over de waarde van het vruchtgebruik (€26.169) van uw nalatenschap van €300.000; de goede doelen erven de rest/het bloot eigendom en zijn vanwege hun ANBI-status geen erfbelasting verschuldigd.

Krijgt uw vriendin een legaat van bijvoorbeeld €25.000 dan moet zij daar bijna €6.670 erfbelasting over betalen.

Een variant is haar het legaat vrij van rechten en kosten te laten erven. De verschuldigde erfbelasting wordt dan uit de nalatenschap betaald.

Over deze mogelijkheden is nog veel meer te melden. Wilt u maatwerk in uw situatie, maak dan een afspraak voor een van onze spreekuren of bij ons op kantoor. Wij helpen u graag verder.

Mijn vriend en ik wonen al een tijdje samen en hebben een paar jaar geleden een samenlevingsovereenkomst laten opstellen. Nu we elkaar wat langer kennen, willen we ook aan elkaar nalaten. Hebben we daar een testament voor nodig?

Anders dan gehuwden of geregistreerde partners, erven samenwoners niet automatisch van elkaar. Maar of het voor u ook nodig is om een testament op te laten stellen, hangt af van uw wensen en de samenlevingsovereenkomst.

Eerst de samenlevingsovereenkomst; hierin regelt u ondermeer wie er wat bijdraagt aan de kosten van de huishouding, of de ander een nabestaandenpensioen ontvangt en wat er afgesproken is wanneer de samenleving eindigt. Voor het nalaten is vooral dat laatste van belang. Hier staat bijvoorbeeld vermeld hoe lang de langstlevende, die niet de eigenaar van de woning is, nog mag blijven wonen (wettelijk zes maanden) en wat er met de gemeenschappelijke goederen moet gebeuren. In een verblijvingsbeding vinden we het antwoord op die laatste vraag. Het is niet ongebruikelijk dat alle gemeenschappelijke goederen (denk aan de woning, inboedel en het saldo van de en/of-rekening met uw partner) verblijven aan de langstlevende partner. U kunt verder afspraken gemaakt hebben over het wel of niet moeten betalen voor de goederen die aan de langstlevende partner verblijven en wanneer die som betaald moet worden.

Verblijven de goederen om niet aan de langstlevende partner, spreken we ook wel over een ‘testament-light’. Over de goederen die verblijven moet u aangifte erfbelasting doen. NB: dit gaat dus alleen op voor gemeenschappelijke goederen!

‘Nalaten-light’ via de samenlevingsovereenkomst regelt dus zeker niet alles. Het is daarom aan te raden om naast deze overeenkomst een testament te laten opstellen. In dit testament kunnen dan de rechten van de langstlevende partner goed beschreven en uitgebreid worden. Zo kunnen de zes maanden nawoonrecht verlengd worden tot een levenslang woonrecht. Ook kan – net als bij de wettelijke verdeling – de langstlevende partner het recht krijgen om over de gehele nalatenschap te mogen beschikken (dus ook over de privébezittingen). Daarnaast kan de partner zo tot de uitvaartexecuteur en/of de executeur van de nalatenschap worden benoemd.

Wat wij ook regelmatig zien, is dat het testament gebruikt wordt om de kinderen van de partner mee te laten erven. Ook legaten voor goede doelen of kleinkinderen kunnen dan opgenomen worden.

Wat bij het opstellen van het testament van belang is, is dat de samenlevingsovereenkomst en het testament op elkaar aansluiten. Bij de afwikkeling gaat namelijk de samenlevingsovereenkomst vóór op het testament. Wat je bij een afwikkeling niet wil, is dat de twee documenten conflicteren met elkaar. Neem dus altijd uw samenlevingsovereenkomst mee naar de notaris, die u het testament laat opstellen.

Nog een aandachtspunt voor het verblijvingsbeding. Zijn door het lange samenwonen vrijwel alle goederen gemeenschappelijk geworden, dan verblijven ze allemaal aan de langstlevende partner. Hoeft deze er niets voor te betalen, dan vissen de kinderen van de eerder overleden partner achter het net. Ze erven zo alleen de privébezittingen van de overleden ouder. Wel hebben ze recht op een legitieme portie. Door een testament op te laten stellen waarin u de rechten van de langstlevende partner en de kinderen beschrijft, kunt ongemakkelijkheden voorkomen zonder de kinderen tekort te doen.

Ik ben al jaren bevriend met een leuke vrouw met wie ik een LAT-relatie onderhoud. Omdat ik het financieel veel beter heb dan mijn vriendin, wil ik dat zij na mijn overlijden de extra’s in het leven, die ze nu door onze relatie heeft, kan behouden, maar dat uiteindelijk enkele goede doelen van mij erven; hoe doe ik dat?

Om uw doel te bereiken, zijn een aantal scenario’s mogelijk. Een methode is om uw vriendin met een tweetrap te laten erven. Zij erft dan eerst van u (en betaalt erfbelasting) en dat wat onvervreemd (verkocht) en onverteerd (opgemaakt) resteert, komt de goede doelen in de tweede trap toe. In het testament kunt u de rechten van uw vriendin groter of kleiner maken; bijvoorbeeld door het interen te beperken tot een bepaald bedrag of in de verhouding 50% geërfd/50% eigen geld.

Een alternatief is uw vriendin het vruchtgebruik te laten verkrijgen met de mogelijkheid van interen. Nu erven de goede doelen direct na uw overlijden (als bloot eigenaar) en erft uw vriendin het vruchtgebruik. In het testament kunt u vervolgens uw vriendin weer de mogelijkheid geven om in te teren op het geërfde vruchtgebruikvermogen.

U kunt ook voor uw vriendin zorgen door haar in uw testament een legaat van een bepaald bedrag toe te kennen; bijvoorbeeld een bedrag dat past bij de uitgaven die zij mogelijk nog zal hebben. U kunt zelfs bepalen dat het legaat in waarde afneemt naarmate u ouder wordt (en zij dus mogelijk steeds een beetje minder nodig heeft). Wat daarvan bij haar overlijden over is gebleven, komt haar eigen erfgenamen toe. Zij kan het legaat ook met een tweetrapsmaking ontvangen.

Bij alle drie de methoden komt ook de erfbelasting om de hoek kijken. Het is daarbij van belang dat u weet dat de vrouw met wie u de LAT-relatie onderhoudt voor de erfbelasting een ‘vreemde’/derde is. Zij heeft daardoor een kleine vrijstelling en betaalt 30% erfbelasting over de eerste €158.669 (2026) boven de vrijstelling (€2.769; 2026). Erft zij meer, dan is over het meerdere 40% erfbelasting verschuldigd. Zou u trouwen met haar of een geregistreerd partnerschap aangaan (u hoeft van de wet niet samen te wonen) dan is de vrijstelling voor de erfbelasting €828.035. Dit heeft echter financiële gevolgen voor uw beider AOW en mogelijk ook voor uw pensioen.

Bij de tweetrapsmaking ontvangt uw vriendin uw gehele nalatenschap en betaalt zij over de gehele nalatenschap erfbelasting. Is uw nalatenschap €300.000 groot, dan is zij €89.169 erfbelasting verschuldigd.

Bij vruchtgebruik is de leeftijd van uw vriendin van belang. Is zij bij uw overlijden 78 jaar, dan betaalt zij slechts erfbelasting over de waarde van het vruchtgebruik (€26.169) van uw nalatenschap van €300.000; de goede doelen erven de rest/het bloot eigendom en zijn vanwege hun ANBI-status geen erfbelasting verschuldigd.

Krijgt uw vriendin een legaat van bijvoorbeeld €25.000 dan moet zij daar bijna €6.670 erfbelasting over betalen.

Een variant is haar het legaat vrij van rechten en kosten te laten erven. De verschuldigde erfbelasting wordt dan uit de nalatenschap betaald.

Over deze mogelijkheden is nog veel meer te melden. Wilt u maatwerk in uw situatie, maak dan een afspraak voor een van onze spreekuren of bij ons op kantoor. Wij helpen u graag verder.

Ik ben al jaren bevriend met een leuke vrouw met wie ik een LAT-relatie onderhoud. Omdat ik het financieel veel beter heb dan mijn vriendin, wil ik dat zij na mijn overlijden de extra’s in het leven, die ze nu door onze relatie heeft, kan behouden, maar dat uiteindelijk enkele goede doelen van mij erven; hoe doe ik dat?

Om uw doel te bereiken, zijn een aantal scenario’s mogelijk. Een methode is om uw vriendin met een tweetrap te laten erven. Zij erft dan eerst van u (en betaalt erfbelasting) en dat wat onvervreemd (verkocht) en onverteerd (opgemaakt) resteert, komt de goede doelen in de tweede trap toe. In het testament kunt u de rechten van uw vriendin groter of kleiner maken; bijvoorbeeld door het interen te beperken tot een bepaald bedrag of in de verhouding 50% geërfd/50% eigen geld.

Een alternatief is uw vriendin het vruchtgebruik te laten verkrijgen met de mogelijkheid van interen. Nu erven de goede doelen direct na uw overlijden (als bloot eigenaar) en erft uw vriendin het vruchtgebruik. In het testament kunt u vervolgens uw vriendin weer de mogelijkheid geven om in te teren op het geërfde vruchtgebruikvermogen.

U kunt ook voor uw vriendin zorgen door haar in uw testament een legaat van een bepaald bedrag toe te kennen; bijvoorbeeld een bedrag dat past bij de uitgaven die zij mogelijk nog zal hebben. U kunt zelfs bepalen dat het legaat in waarde afneemt naarmate u ouder wordt (en zij dus mogelijk steeds een beetje minder nodig heeft). Wat daarvan bij haar overlijden over is gebleven, komt haar eigen erfgenamen toe. Zij kan het legaat ook met een tweetrapsmaking ontvangen.

Bij alle drie de methoden komt ook de erfbelasting om de hoek kijken. Het is daarbij van belang dat u weet dat de vrouw met wie u de LAT-relatie onderhoudt voor de erfbelasting een ‘vreemde’/derde is. Zij heeft daardoor een kleine vrijstelling en betaalt 30% erfbelasting over de eerste €158.669 (2026) boven de vrijstelling (€2.769; 2026). Erft zij meer, dan is over het meerdere 40% erfbelasting verschuldigd. Zou u trouwen met haar of een geregistreerd partnerschap aangaan (u hoeft van de wet niet samen te wonen) dan is de vrijstelling voor de erfbelasting €828.035. Dit heeft echter financiële gevolgen voor uw beider AOW en mogelijk ook voor uw pensioen.

Bij de tweetrapsmaking ontvangt uw vriendin uw gehele nalatenschap en betaalt zij over de gehele nalatenschap erfbelasting. Is uw nalatenschap €300.000 groot, dan is zij €89.169 erfbelasting verschuldigd.

Bij vruchtgebruik is de leeftijd van uw vriendin van belang. Is zij bij uw overlijden 78 jaar, dan betaalt zij slechts erfbelasting over de waarde van het vruchtgebruik (€26.169) van uw nalatenschap van €300.000; de goede doelen erven de rest/het bloot eigendom en zijn vanwege hun ANBI-status geen erfbelasting verschuldigd.

Krijgt uw vriendin een legaat van bijvoorbeeld €25.000 dan moet zij daar bijna €6.670 erfbelasting over betalen.

Een variant is haar het legaat vrij van rechten en kosten te laten erven. De verschuldigde erfbelasting wordt dan uit de nalatenschap betaald.

Over deze mogelijkheden is nog veel meer te melden. Wilt u maatwerk in uw situatie, maak dan een afspraak voor een van onze spreekuren of bij ons op kantoor. Wij helpen u graag verder.

Mijn man en ik hebben allebei twee kinderen uit een eerdere relatie. We zijn 20 jaar geleden met elkaar in gemeenschap van goederen getrouwd. Wij denken nu na over onze erfenissen en we zijn van mening dat het niet nodig is om een testament te maken, want als we niets doen erven onze kinderen allemaal 25% van ons totale vermogen; en dat is wat wij willen. Klopt dit of vergissen wij ons?

Kennelijk heeft u allebei een goede relatie met alle vier de kinderen. Dat is fijn om te lezen. Daarom gunt u hen ook allemaal evenveel van uw vermogen na het overlijden van u beiden. Uw redenering gaat echter niet helemaal op. Als namelijk (in de situatie zonder testament) een van u beiden komt te overlijden, dan zijn er drie erfgenamen. De langstlevende van u beiden en de eigen kinderen erven dan ieder een derde deel van de nalatenschap (1/3 van de helft van de gemeenschap van goederen). Deze eigen kinderen erven op dat moment dus 1/6 deel van het totale (gemeenschappelijke) vermogen. De langstlevende houdt de beschikking over alles en de eigen kinderen krijgen hun erfdeel in de vorm van een niet opeisbare vordering op de langstlevende.

Als vervolgens de langstlevende overlijdt, krijgen de kinderen van de eerst-overleden echtgenoot ieder hun zesde deel van het totale vermogen uitgekeerd. De eigen kinderen van de langstlevende zijn nu de erfgenamen en zij erven ieder de helft van de nalatenschap (de eigen helft van de langstlevende van het totale/gemeenschappelijke vermogen) PLUS het door de langstlevende eerder geërfde derde deel (verkregen na het overlijden van de eerste echtgenoot) oftewel 1/4. Zij ontvangen dan dus ieder 1/6 (de helft van een derde) meer dan de kinderen van de eerst-overleden echtgenoot.

In een cijfervoorbeeld:

Stel het totale/gemeenschappelijke vermogen is 600. Bij het eerste overlijden erven de eigen kinderen ieder 1/3 van 300 = 100. Bij het tweede overlijden erven de eigen kinderen van de langstlevende ieder ½ van 400 = 200.  Mocht u dit anders willen regelen, zult u toch over een testament moeten nadenken.

Als u wel een testament maakt en u beiden in dit testament alle kinderen een gelijk deel laat erven, zou u dit kunnen voorkomen. In uw situatie, met ieder twee kinderen, gaat dit dan inderdaad goed. Dit kan anders uitpakken wanneer een van de echtgenoten meer eigen kinderen heeft dan de ander. Hierdoor zou het zelfs zo kunnen zijn dat uiteindelijk de eigen kinderen minder verkrijgen dan de kinderen van de partner die meer kinderen heeft, waardoor deze eigen kinderen uiteindelijk minder erven dan hun legitieme portie. Als deze kinderen het hier niet  mee eens zijn, zouden ze een aanvullend beroep op hun legitieme portie kunnen doen. Gevolg: “strijd” en de andere kinderen ontvangen minder. Een considerans (overweging) opnemen in het testament waarin u aangeeft wat uw bedoeling is, kan helpen om de verdeling volgens uw wensen te laten plaatsvinden.

N.B. Als er overigens anders dan volgens de wet een rente wordt afgesproken, bestaat de kans dat de kinderen van de eerst-overleden ouder uiteindelijk juist weer (veel) meer ontvangen dan de kinderen van de laatst-overleden ouder.