Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
We hebben hier wel eerder geschreven over testamenten die vergeten waren en daardoor bepalingen bevatten die de huidige situatie geen recht doen. Denk aan de situatie waarbij de echtgenoot of kinderen zijn onterfd, omdat ze niet voorkomen in het vergeten testament. Wat óók gebeurt, is dat na het overlijden de familie en/of vrienden van geen testament weten, aan de slag gaan met de afwikkeling en halverwege wordt een testament gevonden waarin niet zij, maar bijvoorbeeld een goed doel de erfgenaam is. Het is dan te hopen dat er nog geen onomkeerbare besluiten zijn genomen in het nadeel van de daadwerkelijke erfgenaam. De schade blijft dan beperkt. Is dat wel het geval, dan kunnen de familieleden of vrienden persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Dit probleem hoeft er echter niet te zijn. Tegenwoordig is het vrij eenvoudig om via het internet op te vragen of er een testament is gemaakt door de overledene. Helaas is dit systeem nog niet waterdicht. Blijf dus op uw hoede.
Waar hebben de kinderen recht op?
Na het overlijden van mijn man heb ik aangifte erfbelasting gedaan en heb vervolgens de aanslagen voor de kinderen betaald. Onlangs vroeg een van de kinderen waar hij nog recht op heeft. Hoe stel ik de vordering ter grootte van zijn erfdeel het beste vast; aan de hand van de aangifte erfbelasting?
De aangifte erfbelasting is een goede onderlegger voor de vaststelling van de grootte van de vordering. Zo is er bij de aangifte erfbelasting en het vaststellen van de grootte van de nalatenschap al rekening gehouden met het feit of u of uw man zelf van uw of zijn ouders iets met uitsluiting heeft geërfd. Was de met uitsluiting verkregen waarde van de nalatenschap van uw ouders bijvoorbeeld €50.000, dan tellen die niet mee bij de nalatenschap van uw man. Andersom natuurlijk juist wel. In de praktijk blijkt dat lastig terug te halen, waardoor veel echtparen ervoor kiezen om dan maar alles 50/50 te verdelen.
Wat wel anders is, dan dat wat voor de erfbelasting geldt, is het verschil tussen de fiscale waarde en de waarde die u mag gebruiken voor het vaststellen van de vorderingen van de kinderen. Bij de aangifte erfbelasting gebruikt u de WOZ-waarde voor de waarde van de woning. Vóór 2010 mocht u voor de erfbelasting de waarde zelf schatten en nog verder terug mocht u als langstlevende echtgenoot zelfs 60% van de waarde van de woning opgeven. Voor de waarde van de vordering, mag u echter de waarde van de woning in het economisch verkeer gebruiken, dus de waarde bij vrije verkoop van de woning. De economische waarde van uw woning kunt u laten taxeren of zelf schatten. Voor dat laatste gebruikt u vergelijkbare woningen in uw buurt, die recent zijn verkocht. Bij het Kadaster kunt u de koopsommen opvragen (kosten: €3,70). Is deze veel hoger dan de WOZ-waarde (wat tegenwoordig vaak het geval is), mag u dus die hogere waarde gebruiken voor het vaststellen van de waarde van de vordering.
Behalve de waarde van de vordering is voor het bedrag dat de kinderen nog van u te vorderen hebben ook de rente van belang. Staat in het testament van uw man dat er een rente verschuldigd is over de vordering van de kinderen of heeft u zelf na het overlijden een rente vastgesteld, dan is uiteindelijk ook die rente verschuldigd. De verschuldigde rente kan enkelvoudig zijn (alleen over de hoofdsom) of samengesteld (rente op rente). De rente is pas verschuldigd op het moment dat de niet-opeisbare vordering opeisbaar wordt, meestal bij overlijden, maar bij opname in een zorginstelling komt ook veel voor.
Heeft u net als bij de aangifte erfbelasting alle bezittingen ‘genomen’ en daar de schulden van afgetrokken, dan is bij een huwelijk in gemeenschap van goederen de helft de nalatenschap van uw man. Op die helft mag u de kosten van de uitvaart in mindering brengen. Vervolgens deelt u de nalatenschap door het aantal erfgenamen of verdeelt u volgens de bepalingen van het testament. Tenslotte mag u op de berekende waarde de door u betaalde erfbelasting in mindering brengen en u kunt uw kind antwoord geven. Afhankelijk van de overeengekomen rente ontvangt hij of zij dan ter zijner tijd wat hem of haar nog toekomt
Keuzes als erfgenaam
Blijkt dat u erfgenaam bent in een nalatenschap, dan heeft u een aantal keuzes. U kunt de nalatenschap verwerpen, omdat u vrijwel zeker weet dat er slechts schulden zijn of omdat u met de nalatenschap niets te maken wilt hebben. Aanvaardt u de nalatenschap, dan heeft u de keuze tussen zuiver aanvaarden en beneficiair aanvaarden. Aanvaardt u de nalatenschap zuiver, dan aanvaardt u de bezittingen én de schulden. In het ergste geval kunnen dan schulden uit de nalatenschap op u privé verhaald worden.
Bij beneficiair aanvaarden bent u voor niet meer schuld aansprakelijk dan dat er bezittingen in de nalatenschap aanwezig zijn. De kosten van de afwikkeling komen wél voor uw rekening als er onvoldoende middelen in de nalatenschap zijn. Het is soms lastig kiezen, vooral omdat bij verwerpen vaak de volgende generatie in aanmerking komt om te erven (die dus op hun beurt weer moeten verwerpen). Is de laatste in rij een minderjarige, dan beslist de rechter of het in het belang van de minderjarige erfgenaam is om te verwerpen; hiervoor is een boedelbeschrijving nodig. Een executeur of boedelgevolmachtigde kan voor u alle informatie verzamelen zodat u op goede gronden een besluit neemt over het wel of niet aanvaarden van een nalatenschap.
De echtgenoot wordt overgeslagen
Heeft u in uw testament personen opgenomen die van u mogen erven of een legaat mogen ontvangen? Erven hun kinderen als de genoemde persoon is vooroverleden? Wanneer het antwoord op beide vragen ja is, dan moet u bedenken dat dan alleen de afstammelingen van de eerder overleden erfgenaam en níet de echtgenoot van deze persoon erft. Dat kunt u oplossen door in het testament de echtgenoot/-ote eerst of samen met de afstammelingen te noemen als opvolgend erfgenaam of opvolgend legataris. Zij delen dan samen wat de vooroverleden persoon had kunnen krijgen.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Testamenten worden opgesteld op basis van de huidige situatie met het oog op de toekomst. Maar kijkt u langere tijd niet naar het testament dan kan bij overlijden toch blijken dat het testament een uitwerking heeft die u waarschijnlijk niet gewild had. Zo kan het bijvoorbeeld gebeuren dat u het testament heeft gemaakt voordat u kinderen had en dat deze nu onterfd zijn omdat ze nergens genoemd zijn in het testament. Ook kunnen de legaten zo groot bedacht zijn dat er bij uw overlijden door interen op uw vermogen, voor de erfgenamen vrijwel niets overblijft. Of de executeur bedankt voor de eer omdat de vriendschap bekoeld is. Kortom, kijk zo nu en dan uw testament eens na of laat een deskundige met u het testament doornemen, zodat uw nalatenschap dáár terecht komt waar u het hebben wil.
Heeft u vragen over uw testament? Maak dan eens gebruik van een van onze spreekuren of maak een afspraak bij ons op kantoor, bel 010 3130823 of mail info@akto.nu.
Overlijden met zorgen
Ik heb twee kinderen, die een beperking hebben en nog thuis wonen. Op dit moment ben ik de bewindvoerder en mentor van mijn kinderen. Ik maak me zorgen over het moment dat ik er niet meer ben of niet meer de taak van bewindvoerder of mentor kan uitvoeren. Hoe moet dat later?
U raakt een moeilijk probleem aan, waarop ook wij vaak het antwoord schuldig moeten blijven. Niet omdat we het niet weten, maar omdat wij de toekomst en de toekomstige wetten niet kennen. We kunnen ons wel goed voorstellen dat de vraag, hoe zorg/ondersteuning te organiseren voor een kind met een beperking of voor een dementerende partner, wanneer u het zelf niet meer kunt, u bezighoudt. Wat u in ieder geval moet doen, is zorgen dat de opvolging van de verzorging van uw kinderen georganiseerd is. Dat kan in een levenstestament en testament.
Om de zorg voor het moment, dat u deze zelf niet meer kunt leveren, goed te organiseren, is een goede voorbereiding van groot belang. De opvolger van u als uw gevolmachtigde of executeur dan wel als bewindvoerder of mentor moet op zijn/haar beurt weten wat voor de persoon die de zorgen ontvangt van belang is. Moet er een nieuwe woonomgeving gevonden worden, dan is het belangrijk om te weten wat naar uw idee als ouder het beste past, wat de persoon die de zorg ontvangt het meest geschikt acht en welke voorzieningen in de buurt zijn waarvan u vindt dat het passend is. U kunt dat het beste vastleggen in uw levenstestament en/of testament.
Een waarschuwing is hier wel op z’n plaats. Er kan namelijk veel voorbereid worden, maar de praktijk is weerbarstig; niet altijd is mogelijk wat goed voorbereid is. Is de beoogde woonplek niet beschikbaar, maar moet er op korte termijn wat gebeuren, dan breekt nood wet.
In een testament kunt u vervolgens aangeven wie de executeur is van uw nalatenschap en of deze ook belast is met het vinden van een geschikte woon/zorgomgeving voor uw kidneren. Het testament is bovendien geschikt om uw nalatenschap onder testamentair bewind te plaatsen, zodat met uw nalatenschap extra’s voor het kind gefinancierd kunnen worden. Hoeveel uw kind moet erven is dan weer afhankelijk van uw eigen voorkeuren.
Omdat de eigen bijdrage zorg daarnaast een rol speelt, overwegen veel ouders om hun kind met beperking niet meer te laten erven dan de legitieme portie. Eventuele andere kinderen die hierdoor meer ontvangen, kunnen dit meerdere dan weer aanwenden om hun broer of zus extra te ondersteunen.
Is uw kind niet in staat om een eigen testament te maken, dan is het te overwegen om uw kind met een zogenoemde tweetrapsmaking te laten erven. Op die manier kunt u wat rest van uw eigen nalatenschap terecht laten komen bij wie u uw nalatenschap vervolgens gunt. Verder heeft een kind/erfgenaam met een beperking recht op een grotere vrijstelling erfbelasting: €78.671 in plaats van €26.230 in 2026.
Wilt u hierover of over andere erfrechtzaken eens van gedachten wisselen, maak dan eens een afspraak voor een van onze spreekuren of bij ons op kantoor. Maak een afspraak via info@akto.nu of bel 010 3130823.
Hogere erfbelasting
De voorgestelde lagere rente in 2028 (zie onderwerp hiervoor) heeft ook gevolgen voor de erfbelasting. Dat merkt u wanneer er geen rente wordt vergoed over de niet-opeisbare vorderingen van de kinderen. Nu neemt de belaste waarde van de erfdelen af met de vermenigvuldigingsfactor die afhankelijk is van de leeftijd van de langstlevende echtgenoot, maal 6%. Na 2028 wordt vermenigvuldigd met 3%. Een voorbeeld: Is de langstlevende partner tussen de 75 en 80 jaar dan is de vermenigvuldigingsfactor 5, maal 6% is 30%, maal 3% is 15%. Is de niet-opeisbare vordering van de kinderen fiscaal €100.000, dan is de belaste verkrijging op dit moment 70% van €100.000 en na 2028 €85.000. Met een tarief van 10% is vanaf 2028 €1.500 meer erfbelasting verschuldigd.
Minder rente bij papieren schenking
Schenkt u op papier, dan moet u jaarlijks 6% rente betalen over de schuld aan de begiftigde. De staatssecretaris heeft onlangs besloten dat de rente lager wordt, namelijk 3%, behalve voor papieren schenkingen van vóór 2028.
Overweegt u een papieren schenking en is de betaalde rente tevens bedoeld als extra vermogensoverdracht, doe het dan vóór 2028. Heeft u minder vrij geld beschikbaar, maar wilt u wel een papieren schenking doen, wacht dan tot 2028, wanneer de verplicht verschuldigde rente daalt naar 3%.
Ander rekeningnummer Belastingdienst
Moet u een bedrag betalen aan de fiscus, dan moet u bij het betalen in het vervolg even opletten. De Belastingdienst heeft namelijk sinds 1 mei jl. een ander rekeningnummer. De Belastingdienst is overgestapt van de ING naar de Rabobank. Betaalt u toch per ongeluk aan het oude nummer, dan stort de ING het door naar de RABO-rekening. Hoe lang deze doorstorting zal blijven plaatsvinden, is nog niet bekend.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Zo nu en dan horen wij verhalen, waar we toch een beetje stil van worden, zoals van de jonge vrouw die plotseling overleed. Terugkijkend op de laatste weken voor haar overlijden, viel het haar partner op dat zij bezig is geweest met opruimen; alles moest netjes. Alsof haar lichaam al wist wat er aan de hand was, maar zij zelf nog niet. Dat is natuurlijk speculeren, we weten het niet en zullen het nooit weten. Wat we wel weten, is dat we het er beter niet op aan kunnen laten komen.
Zo nu en dan eens nadenken over het moment dat wij “uit de tijd raken”, zorgt ervoor (blijkt in de praktijk) dat u het de nabestaanden gemakkelijker maakt. En bedenk ook dat er na de dood geen privacy meer bestaat; ruim dus op wat een ander niet aangaat.
Heeft u vragen over erven of erfbelasting, maak dan eens gebruik van een van onze spreekuren of maak een afspraak bij ons op kantoor, bel 010 3130823 of mail info@akto.nu
Wanneer gaat de volmacht in?
Wij zijn bezig met het opstellen van een levenstestament. Een van de vragen van de notaris is wanneer de volmacht moet ingaan; direct of pas als wij wilsonbekwaam zijn. Heeft u advies?
De vraag beantwoorden over het ingangsmoment van de volmacht is altijd lastig.
Gaat de volmacht direct in, dan kan de gevolmachtigde ook direct van alles voor u doen; goede en slechte dingen. Het voorbeeld dat altijd genoemd wordt, is dat de gevolmachtigde dan uw woning kan verkopen zonder dat u het weet. Wij hebben het nog nooit gezien, maar het geeft wel aan wat de gevolmachtigde allemaal kan en mag.
Het alternatief is dat de volmacht pas ingaat wanneer een daartoe bevoegd arts heeft verklaard dat de volmachtgever (u dus) niet langer wilsbekwaam is. De conclusie in deze verklaring is dan meestal dat het levenstestament van kracht is geworden. Wij vinden wel een groot nadeel aan die verklaring kleven. Wanneer is vastgesteld dat de volmachtgever wilsonbekwaam is, dan ís hij of zij dat ook daadwerkelijk en daarmee kan die persoon ook niets meer (rechtsgeldig) zelfstandig handelen. Wij vinden dat wel erg heftig. Met directe ingang van de volmacht, voorkomt u dat stempel.
Bovendien hebben we het bij wilsonbekwaamheid vaak over de gevolgen van dementie. Maar u en wij weten: je bent niet in een keer dement; het is een geleidelijk proces waarbij goede en slechte dagen/momenten elkaar afwisselen. Bovendien zijn er vele vormen van dementie die allemaal hun specifieke kenmerken hebben.
En toch, juist omdat iemand niet in een keer dement is, is een belangenbehartiger misschien al nodig voordat de volmachtgever wilsonbekwaam is. Staat in het levenstestament dat de algemene volmacht pas ingaat bij de bevestiging van wilsonbekwaamheid, dan heeft u in de periode daarvoor niets te willen en kunt u als gevolmachtigde slechts ondersteunen. Dat is vooral lastig als u een zorginstelling wilt uitzoeken of wanneer u ziet dat er steeds meer brieven en nota’s blijven liggen of wanneer het zelfstandig wonen steeds moeilijker wordt.
Een alternatief is om per onderwerp te bepalen wanneer de volmacht ingaat. Bijvoorbeeld, wel direct bij het behartigen van de medische belangen en bijvoorbeeld om betalingen te kunnen doen. De voorwaarde van wilsonbekwaamheid zou kunnen gelden als de woning moet worden verkocht of bij het doen van schenkingen.
Wat wij in ieder geval aanraden, is dat volmachtgever en gevolmachtigde goede afspraken maken over wat door de volmachtgever gewenst is, als hij/zij niet langer zelfstandig besluiten kan nemen. Denk dan aan het voortzetten van schenkingen aan goede doelen en personen, het verkopen van de woning: de hoogste prijs of liever iets minder voor een jong gezin?, welke zorginstelling de voorkeur geniet, het aanhouden van alle bankrekeningen en/of beleggingen? Hoe beter de gevolmachtigde geïnformeerd is, hoe beter hij/zij uw belangen kan behartigen en in uw geest kan handelen.
De vraag of de volmacht direct moet ingaan, blijft een lastige. Zelf zijn wij voorstander van het direct ingaan van de volmacht voor de partner en pas na het vaststellen van de wilsonbekwaamheid, voor de (opvolgend) gevolmachtigde. Met goede afspraken over wat u als volmachtgever wel en niet wil, is het schemergebied tussen net wel en niet wilsbekwaam zijn, enigszins te overbruggen.
Pleegkind als erfgenaam
Een pleegkind kunt u als eigen kind later erven door dit kind als erfgenaam of legataris in uw testament op te nemen. Om het pleegkind ook voor de erfbelasting te laten aanmerken als kind, moet er aan een aantal voorwaarden worden voldaan. U moet het kind voordat het 21 jaar werd of ging trouwen, tenminste 5 jaar als eigen kind hebben opgevoed en de opvoeding van het pleegkind tenminste voor 40% uit eigen middelen hebben betaald. Voldoet u aan de voorwaarden, dan wordt het pleegkind voor de erfbelasting gelijk behandeld als een eigen kind (vrijstelling van €26.230 en tarief van 10%).
Door de hond of door de kat?
Overweegt u uitstel te verzoeken voor het doen van aangifte erfbelasting, bedenk dan eerst het volgende. Na de uiterste inlevertermijn van de aangifte erfbelasting gaat de belastingrente (5%) lopen.
Doet u op tijd aangifte en ontvangt u de aanslag(en) erfbelasting en moet u uitstel van betaling aanvragen, dan gaat vanaf dat moment (zes weken na ontvangst van de aanslag) de invorderingsrente (4,3%) lopen.
De vraag is nu welke rente het langste zal lopen. In de meeste gevallen zal dat de invorderingsrente zijn tegen een lagere rente. Op tijd aangifte doen (sinds 2026 binnen 20 maanden), heeft dus meestal de voorkeur.
Vergeten pensioenen
Bij de pensioenfondsen liggen nog vele miljoenen op de plank te wachten op hun rechtmatige eigenaar. Anders dan bij de SVB (AOW), moet u namelijk zelf aan de bel trekken bij het Pensioenfonds; vooral kleine pensioentjes worden wel eens vergeten. Wilt u weten of er nog een pensioen voor u ligt te wachten, kijk dan eens op mijnpensioenoverzicht.nl. Bent u niet zo handig met internet, bel dan eens met de servicedesk van deze organisatie (020 75 12 870) en wie weet heeft u nog ergens recht op.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
De uitvaartkosten zijn een schuld van de nalatenschap en horen ook bij de aangifte erfbelasting te worden opgegeven. Als wij de aangifte inkomstenbelasting voor onze klanten verzorgen, komt nog weleens de vraag of die kosten toch niet (ook) bij de aangifte inkomstenbelasting mogen worden afgetrokken. Dat is helaas niet zo.
Bij de aangifte erfbelasting mogen de uitvaartkosten in mindering worden gebracht die niet vergoed zijn door een verzekering. Naast de uitvaartkosten zelf, zijn het diner na de uitvaart en de kosten van een grafsteen (en plaatsen daarvan) in mindering te brengen op de grootte van de nalatenschap. Is de nalatenschap niet groot genoeg om alle kosten te dekken, dan moeten de directe nabestaanden (echtgenoot en kinderen) van de overledene de kosten dragen. Zijn er geen directe naasten dan kan de gemeente gevraagd worden de kosten te betalen.
Heeft u vragen over erfrecht of erfbelasting. Maak eens een afspraak voor een van onze spreekuren of stel de vraag telefonisch (0103130823) of via e-mail: info@akto.nu
Ruzie in de familie
Helaas hebben wij met twee broers geen contact meer. Ze hebben jaren geleden ons de rug al toegekeerd en pogingen om het contact te herstellen zijn allemaal mislukt. Onze moeder (vader is al tien jaar geleden overleden) maakt zich zorgen over de afwikkeling van haar nalatenschap. Hoe wikkelen we de nalatenschap toch vredig af?
Het is altijd jammer dat er onmin in een familie is of dat een of meerdere kinderen zichzelf buiten de familie hebben geplaatst. Toch komt het veel voor. Uit een (wat ouder) onderzoek bleek dat in 46% van de gezinnen een lid niet met een ander lid spreekt. Meestal kinderen onderling, maar ook ouder-kind.
Nu uw moeder nog leeft, is het zinvol om de nalatenschap van uw vader (alsnog) vast te stellen. Nu kan uw moeder nog helpen met de boedelbeschrijving. De erfdelen van de kinderen uit de nalatenschap van uw vader is een schuld in de nalatenschap van uw moeder Deze verlaagt haar nalatenschap en daarmee de verschuldigde erfbelasting.
Wat betreft de nalatenschap van uw moeder kan zij helpen een aantal stappen te zetten om obstakels binnen de afwikkeling zo veel mogelijk te voorkomen. In de eerste plaats zou zij de twee zoons, die buiten beeld zijn, kunnen onterven. Dat kan zij direct doen (met naam en toenaam) of indirect, door hen niet te noemen als erfgenaam. Als deze kinderen zich melden voor de legitieme portie, worden zij schuldeisers en mogen zich niet met de afwikkeling bemoeien. De keerzijde is dat voor de legitieme portie ook de schenkingen die zijn gedaan meetellen; juist dat kan “gedoe” opleveren over de grootte van de legitieme portie. Om dit zo veel mogelijk te beperken, kan uw moeder hen een legaat ter grootte van de helft van hun erfdeel toekennen. Ook dat heeft nadelen; de twee zoons hebben dan een reden om zich actief met de afwikkeling te bemoeien. Bijvoorbeeld omdat zij menen dat de woning te goedkoop verkocht is. Een goede transparante manier van werken helpt daarbij. Belangrijk bij beide vormen is dat zij als schuldeisers slechts recht hebben op een bedrag in geld. Bij de verdeling van de inboedel hoeft u ze dus niet te betrekken.
Wat ook helpt om de nalatenschap in enige vrede af te wikkelen is een onafhankelijke executeur benoemen. Deze werkt voor alle erfgenamen en is belast met het in kaart brengen van de nalatenschap, de bezittingen en de schulden. Voor de twee zoons waarmee het contact verbroken is, is dat vaak een reden om meer vertrouwen te hebben in de afwikkeling en het voorkomt dat alles ter discussie wordt gesteld. De executeur kan bovendien het gesprek voeren met de twee zoons die buiten beeld zijn; Bovendien heeft een (professionele) executeur minder moeite met de vele vragen die een legitimaris kan stellen.
Het is jammer dat het zo moet lopen, maar door nú goede voorbereidingen te treffen, is veel leed te voorkomen.
N.B. Overigens bestaat ook de kans dat de genoemde zoons uiteindelijk afzien van hun legitieme portie of het legaat dat hen toebedeeld is. Of dat zo is, weet u pas na het overlijden van uw moeder. Let op: omdat uw vader ze niet onterfd heeft, hebben ze in ieder geval nog recht op het erfdeel van vader.
Eénmaal de vrijstelling
Erven twee echtgenoten of geregistreerd partners beiden van dezelfde overledene, dan is er toch maar eenmaal de vrijstelling erfbelasting (bij schenkingen ook). Dat is iets om als toekomstige erflater rekening mee te houden; zeker als de erfenis groter is dan de bovengrens van de eerste schijf (€158.669 in 2026).
Erven beide ouders van een kind dan geldt er ook voor hen maar eenmaal de vrijstelling erfbelasting (€62.110 in 2026). Zijn de ouders gescheiden dan heeft ieder weer de eigen vrijstelling erfbelasting.
Verantwoording gevolmachtigde
Overweegt u een levenstestament, dan is een belangrijke vraag of u een toezichthouder wil benoemen. De taak van de toezichthouder is het controleren van de handelingen die de gevolmachtigde heeft verricht. Maar de toezichthouder kan ook een sparringpartner zijn voor de gevolmachtigde, bijvoorbeeld bij de verkoop van een woning. Met de toezichthouder kan dan overlegd worden wat een redelijk bod is of juist niet.
De toezichthouder kan bijvoorbeeld ook meedenken of toestemming geven bij grotere uitgaven.
Benoemt u geen toezichthouder, dan moet de gevolmachtigde uiteindelijk verantwoording van zijn of haar handelen afleggen aan de erfgenamen.
Uitstel aanvragen
Heeft u een brief van de Belastingdienst gekregen met daarin het ‘verzoek’ om aangifte inkomstenbelasting 2025 te doen en heeft u nog geen aangifte gedaan? Geen nood, het is vrij eenvoudig om uitstel van aangifte aan te vragen wanneer u inlogt bij de Belastingdienst met uw DigiD. Onder het kopje Inkomstenbelasting 2025, vindt u de mogelijkheid om aangifte te doen of uitstel aan te vragen. Doe dit vóór 1 mei a.s. U krijgt dan automatisch uitstel tot 1 september. Doet u geen digitale aangifte, vraag dan uitstel aan bij de Belastingtelefoon: 0800 0543.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Er zijn executeurs die zich over de erfenis als alleenheerser en -meester gedragen. Ze gaan met de nalatenschap aan de slag zonder de erfgenamen te informeren of te betrekken, keren zichzelf alvast wat geld uit en houden erfgenamen op afstand. Bij zo’n executeur hebben erfgenamen een – wat genoemd wordt – gewichtige reden om de executeur door de rechter uit zijn rol te laten ontslaan. Voordat het zover is, kan er al veel schade zijn ontstaan, schade die vaak niet te herstellen is. Bij het benoemen van een executeur in het testament is het zaak goed de kwaliteiten van de beoogde executeur te wegen.
Wij als RegisterExecuteur werken met een Digitaal Nalatenschapsdossier, wat de transparantie tussen de erfgenamen en ons zeer bevordert. Daarnaast zijn communicatie en deskundigheid de toverwoorden om problemen te voorkomen. Van een professional mag u dat verwachten, bij ieder ander is het vaak hopen. Dat wil niet zeggen dat het allemaal fout loopt, maar niemand zit op een alleenheerser te wachten, die volledig zijn eigen gang gaat zonder welk overleg dan ook.
Recht op informatie
Via social media heb ik begrepen dat mijn ouders kort na elkaar zijn overleden. Ik snap dat ik buiten de familie ben komen te staan, maar als kind, als erfgenaam, heb ik toch recht op informatie. Wat mag ik van de executeur verwachten?
Kennelijk geeft de executeur u geen of onvoldoende informatie; dat is erg jammer. Echter, om te weten óf en zo ja, op welke informatie u überhaupt recht heeft, moet u eerst weten of u erfgenaam bent of niet. Hiervoor zijn de testamenten van uw ouders van belang.
Wellicht hebben uw ouders u onterfd. Voor wat de inhoud van het testament betreft, heeft u in dat geval alleen recht op dat stuk(je) uit het testament waar dit uit blijkt. Als sprake is van een indirecte onterving (de erfgenamen worden met name genoemd in het testament, maar uw naam staat er niet bij), dan zal u recht hebben op inzage in vrijwel het volledige testament. U bent in deze gevallen legitimaris, die een beroep kan doen op zijn legitieme portie. In de wet staat dat u hierdoor recht heeft op alle informatie die nodig is om de grootte van uw legitieme portie te kunnen vaststellen. Dit kan zelfs gaan om informatie tot vijf of zeven jaar of zelfs verder terug. Denk daarbij aan bankafschriften of de aangiften inkomstenbelasting. U mag zich als legitimaris overigens niet met de afwikkeling van de nalatenschap bemoeien.
Als u ‘gewoon’ erfgenaam bent, heeft u meer rechten, maar vanwege het feit dat er een executeur is aangesteld, wordt dit ook weer in meer of mindere mate beperkt.
Naast de inhoud van het testament is het daarom van belang om te weten welke bevoegdheden de executeur volgens het testament van uw ouders heeft gekregen. Betreft het een ‘gewone’ of beheerexecuteur, dan mag hij/zij de nalatenschappen beheren en indien het nodig is om schulden te voldoen, bezittingen verkopen.
Zijn er geen schulden of is het saldo op de rekening voldoende om die schulden te voldoen, dan mag de executeur niet verkopen zonder toestemming van de (andere) erfgenamen. Een executeur die meer bevoegdheden heeft, is de executeur-afwikkelingsbewindvoerder (ook wel drie sterren of turbo-executeur genoemd); deze mag zelfstandig verkopen en vervreemden zonder eerst toestemming van de erfgenamen te vragen.
Uiteraard is het wel altijd de taak van de executeur om alle erfgenamen op de hoogte te houden en zo goed mogelijk te informeren. Bovendien moet hij/zij aan het eind van de afwikkeling rekening en verantwoording afleggen aan alle erfgenamen. Het is daarbij goed om te weten dat de beheerexecuteur níet, maar de executeur afwikkelingsbewindvoerder wél mag verdelen. De beheerexecuteur mag alleen een voorstel voor verdeling afgeven.
Om te weten wat uw rechten zijn, doet u er dus goed aan om eerst de testamenten van uw ouders op te vragen (eventueel via een notaris) en vervolgens aan de hand van uw rechten nadere informatie te verzamelen. Blijft de executeur moeilijk doen, dan kunt u de rechter vragen om hem/haar te dwingen de informatie te leveren of hem zelfs uit zijn/haar rol als executeur te laten zetten. Beter is om zelf in contact te blijven; daar wordt uiteindelijk
Laakbare erfgenaam
Een recente uitspraak laat zien dat strafrechtelijke aansprakelijkheid niet alleen een notaris kan treffen. Een dochter die wist dat haar moeder wilsonbekwaam was en toch het initiatief nam om moeder een testament (en levenstestament en volmacht) te laten maken en dit vervolgens gebruikte om zichzelf te bevoordelen, is strafrechtelijk veroordeeld. Zij werd veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf op grond van het feit dat zij het testament na het overlijden van moeder opzettelijk heeft gebruikt om zichzelf te verrijken. Een deskundige heeft vastgesteld dat de moeder met een hoge mate van waarschijnlijkheid niet meer wilsbekwaam was op de dag van het passeren van de akten. De notaris die de akte heeft opgesteld is overigens (eerder) veroordeeld, uit zijn ambt ontzet en ook strafrechtelijk veroordeeld.
Digitale nalatenschap
We leven in een maatschappij die steeds digitaler wordt. Ook wijzelf zijn steeds actiever op social media, e-mail en het opzoeken van informatie op het internet. Na het overlijden hoort het afsluiten van de digitale accounts bij het afwikkelen van de nalatenschap. Om dat goed te kunnen doen, moet de persoon die de nalatenschap afwikkelt wel beschikken over de toegangscodes en gebruikersnamen. Zorg dus dat deze up-to-date zijn en beschikbaar voor de persoon die uw digitale nalatenschap moet afwikkelen. Zo voorkomt u dat een overledene vele jaren na zijn/haar overlijden nog steeds gefeliciteerd wordt met zijn/haar verjaardag.
Uitstel aanvragen
Lukt het u niet om vóór 1 mei a.s. aangifte inkomstenbelasting 2025 te doen, vraag dan digitaal (met uw DigiD bij Mijn Belastingdienst) of telefonisch (0800 0543) uitstel van aangifte aan. Doet u dit vóór 1 mei a.s. dan krijgt u automatisch uitstel tot 1 september. Houd wel rekening met belastingrente.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Veel erfgenamen aanvaarden een nalatenschap beneficiair om niet met schulden uit de nalatenschap te blijven zitten. Dit heeft gevolgen voor de executeur. De executeur van de nalatenschap doet er dan goed aan om eerst te inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat. Is de nalatenschap ruimschoots voldoende om alle schulden te voldoen, dan behoudt de executeur zijn/haar rol, maar is dat niet het geval dan verliest de executeur deze rol en moeten de erfgenamen als vereffenaar de nalatenschap afwikkelen. Dit helder hebben, is van belang voordat een verklaring van erfrecht wordt opgemaakt. Als wij de executeur in de nalatenschap zijn, laten wij meestal eerst een akte van executele opstellen door de notaris. Daarmee kunnen wij alvast inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat, voordat de erfgenamen – in verband met de verklaring van erfrecht – aan moeten geven hoe zij de nalatenschap willen aanvaarden. Erfgenamen kunnen dan nog steeds beneficiair aanvaarden, maar wij kunnen dan óf als executeur (als wij de nalatenschap ruimschoots voldoende achten) óf als vereffenaar in de verklaring van erfrecht worden opgenomen.
Wel of niet beneficiair aanvaarden
Ik heb al een tijdje geen contact met mijn vader, die na de scheiding van mijn moeder een teruggetrokken leven is gaan leiden. Onlangs is hij overleden en hebben we de uitvaart georganiseerd. Toen we voor de uitvaartverzekering in zijn huis moesten zijn, kreeg ik de indruk dat hij erg rommelig geleefd heeft. Ik vermoed een nalatenschap met schulden, wat doe ik?
Bij het vermoeden van een negatieve nalatenschap, oftewel een nalatenschap met meer schuld dan bezit, is het verstandig om beneficiair te aanvaarden. Verwerpen kan natuurlijk ook, maar een vermoeden van schulden is nog geen zekerheid. Bovendien, wanneer u verwerpt, komen uw kinderen als plaatsvervullers in aanmerking en na hun verwerpen hun kinderen weer enz. enz. Is de laatste in de rij een minderjarig kind, dan moet er een boedelbeschrijving zijn om de rechter te overtuigen dat verwerpen in het belang is van het minderjarig kind.
Beneficiair aanvaarden (of verwerpen) doet u bij de griffie van de rechtbank. Woonde uw vader in Rotterdam, dan moet u bij de Rechtbank aan het Wilhelminaplein zijn. Gaat u er persoonlijk heen, dan kunt u vaak wachten op de akte. Per post toesturen van de papieren kan ook, maar dan duurt dit uiteraard wat langer.
Heeft u beneficiair aanvaard, dan krijgt u standaard te maken met een zogeheten wettelijke vereffeningsprocedure. Deze kent een lichte en een zware variant. U gaat dan in elk geval inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat. U mag spullen weggooien die geen waarde hebben (wel documenteren) en verzamelen wat wel waarde heeft. Van al die zaken én van alle schulden die u tegenkomt (let daarbij op afschrijvingen van de bank en brieven van incassobureaus en deurwaarders) maakt u een overzicht; de zogenoemde boedelbeschrijving. De uitkomst meldt u aan de Rechtbank. Is het saldo van de optelling positief, dan mag u in de meeste gevallen gewoon verdergaan met de afwikkeling en eventuele schulden aflossen en vervolgens samen met de andere erfgenamen die aanvaard hebben, verdelen wat er overblijft. U moet dan nog wel de rechtbank hierover informeren. Is het saldo negatief, dan geeft de rechter aan op welke manier de nalatenschap verder moet worden afgewikkeld. Zo kan hij een of meer zware vereffeningsverplichtingen opleggen, waarbij u onder meer moet denken aan openlijke oproeping van schuldeisers in de landelijke kranten en terinzagelegging van een lijst van erkende en betwiste vorderingen.
Hoewel beneficiair aanvaarden een nette manier is om het leven van uw vader af te ronden, kan er dus nog wel wat bij komen kijken. Bovendien is het zo dat als de schulden groter blijken dan de bezittingen u weliswaar niet aansprakelijk bent voor deze schulden, maar u wel zelf de kosten van de afwikkeling moet dragen. Beneficiair aanvaarden, kan u dus mogelijk toch nog duur komen te staan.
Bent u de executeur in de nalatenschap dan kunt u met een akte van executele alvast bij de Belastingdienst en de bank inzage krijgen in de bezittingen en schulden van uw vader. Ook door informatie in te winnen via vanatotzekerheid.nl en bij slapentegoeden.nl en bij de BKR krijgt u een goed beeld waaruit de nalatenschap bestaat. Is dat inderdaad duidelijk, dan kunt u beslissen hoe de nalatenschap te aanvaarden.
N.B. Onze ervaring is overigens wel dat veel nalatenschappen waarvan men denkt dat die negatief uit zullen pakken toch (beperkt) positief blijken te zijn.
Van wie is de woning?
Na het overlijden van de eerste echtgenoot, is vaak het idee dat de langstlevende echtgenoot met ‘alles doorgaat’ en er dus ook niets geregeld hoeft te worden. Niets is echter minder waar. Bezit het echtpaar een woning, dan is het raadzaam om deze met een notariële verklaring van erfrecht op naam van de langstlevende echtgenoot te zetten. De langstlevende echtgenoot kan dan als enige eigenaar de woning verkopen. Is de overleden echtgenoot nog mede-eigenaar dan moet er bij verkoop eerst een verklaring van erfrecht worden opgesteld wat vertragend kan werken. In het ergste geval kan dat tot een boete leiden.
De uitvaartexecuteur
In een testament is het mogelijk om een executeur op te nemen voor de afwikkeling van de nalatenschap en een voor de uitvaart. De executeur van de uitvaart is de persoon die samen met de uitvaartondernemer de uitvaart moet organiseren. Vaak is dat de partner of een van de kinderen. Is er geen uitvaartexecuteur benoemd in het testament, dan moeten de erfgenamen samen de uitvaart vormgeven naar de wens of de vermoedelijke wens van de overledene.
Zijn goede doelen de erfgenamen, zorg dan zeker voor een uitvaartexecuteur en een opvolger zodat de uitvaart georganiseerd wordt door iemand die u ook gekend heeft en weet heeft van uw wensen.
De eigenaar van de as
Je kunt het lichaam van een ander mens niet bezitten. Ook wanneer deze mede-mens overleden is, kan er geen eigenaar zijn. Dat geldt ook voor de as die na de crematie bij het crematorium opgehaald kan worden. De persoon die opdracht heeft gegeven voor de crematie mag de as ophalen, maar is niet de eigenaar. Samen moeten de nabestaanden beslissen wat er met de as gebeurt. Beter is het dat de overledene zelf de as-bestemming heeft aangegeven.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Veel erfgenamen aanvaarden een nalatenschap beneficiair om niet met schulden uit de nalatenschap te blijven zitten. Dit heeft gevolgen voor de executeur. De executeur van de nalatenschap doet er dan goed aan om eerst te inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat. Is de nalatenschap ruimschoots voldoende om alle schulden te voldoen, dan behoudt de executeur zijn/haar rol, maar is dat niet het geval dan verliest de executeur deze rol en moeten de erfgenamen als vereffenaar de nalatenschap afwikkelen. Dit helder hebben, is van belang voordat een verklaring van erfrecht wordt opgemaakt. Als wij de executeur in de nalatenschap zijn, laten wij meestal eerst een akte van executele opstellen door de notaris. Daarmee kunnen wij alvast inventariseren waaruit de nalatenschap bestaat, voordat de erfgenamen – in verband met de verklaring van erfrecht – aan moeten geven hoe zij de nalatenschap willen aanvaarden. Erfgenamen kunnen dan nog steeds beneficiair aanvaarden, maar wij kunnen dan óf als executeur (als wij de nalatenschap ruimschoots voldoende achten) óf als vereffenaar in de verklaring van erfrecht worden opgenomen.
Kind: uw erfdeel met wilsrechten beschermen
Onze vader is weduwnaar (van onze moeder) en heeft onlangs aangekondigd opnieuw te willen trouwen met de vriendin die hij al weer enige jaren heeft. Dit gunnen wij hem van harte, maar we zijn ook een beetje huiverig voor de gevolgen hiervan voor ons. Nu meen ik ergens gelezen te hebben dat wij nu op grond van zogenoemde wilsrechten de erfenis van onze moeder kunnen opeisen. Klopt dat?
U kaart een goed punt aan maar tegelijk ook een lastig onderwerp binnen het erfrecht. Sinds de invoering van het nieuwe erfrecht in 2003 kunnen kinderen van een eerder overleden eerste ouder onder bepaalde voorwaarden inderdaad een beroep doen op hun wilsrechten. We kennen daarvan twee soorten die in twee verschillende situaties van kracht zijn. Met het risico dat we nu te theoretisch bezig gaan zijn, volgt hieronder in het kort de uitleg hiervan.
We kennen zogenoemde bloot-eigendomswilsrechten en vol-eigendomswilsrechten. Bij de eerste vorm kunnen de kinderen het bloot eigendom (wel het eigendom, niet het gebruik en de vruchten) verkrijgen en de langstlevende ouder het vruchtgebruik (wel het gebruik en de vruchten, niet het bezit). Bij de tweede vorm kunnen de kinderen hun vordering (erfdeel van de eerder overleden ouder) opeisen bij de langstlevende ouder/partner; ze krijgen hun vordering uitgekeerd. In alle gevallen gaat het om het veiligstellen van bepaalde bezittingen.
U schrijft dat u uw vordering op vader op kunt eisen omdat hij opnieuw gaat trouwen. U haalt hier echter de twee genoemde wilsrechten door elkaar. Het bloot-eigendomswilsrecht kunt u uitoefenen als de langstlevende ouder van plan is om opnieuw te trouwen of als de langstlevende ouder overlijdt en het kind een niet-opeisbare vordering op zijn stiefouder krijgt (bijvoorbeeld door de wettelijke verdeling).
Van de vol-eigendomswilsrechten kunt u gebruik maken als de hertrouwde langstlevende ouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de eerst-overleden ouder (uw moeder) opeisbaar wordt. Dit kan ook als de stiefouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de langstlevende ouder opeisbaar wordt. In dit laatste geval is deze mogelijkheid er omdat u mogelijk na het overlijden van uw vader een niet-opeisbare vordering op uw stiefmoeder krijgt.
In uw situatie speelt dit laatste recht niet omdat uw vader op dit moment slechts het voornemen heeft om opnieuw te trouwen. Wat u nu dus wel kunt doen, is over een aantal goederen (geen geld) het bloot-eigendom verkrijgen. U mag daarbij denken aan familiebezittingen zoals schilderijen, foto’s, het horloge van opa en dergelijke, maar ook de ouderlijke woning is in rechtszaken voorbij gekomen.
Bij de invoering van de wilsrechten werden deze rechten ook wel het voorkomen van het ‘stiefoudergevaar’ genoemd, omdat zonder de wilsrechten de stiefouder met de familiebezittingen zou kunnen doen wat hij/zij zou willen.
In de praktijk merken we overigens dat veel langstlevende stiefouders uit zichzelf al familiebezittingen ter beschikking stellen aan de kinderen van de overleden echtgenoot.
Omdat wilsrechten de vrijheid van de langstlevende ouder beperken, worden ze vaak in testamenten uitgesloten. Hechten de kinderen erg aan bepaalde spullen dan kan de langstlevende ouder ze vermaken per testament of codicil.
N.B. Wanneer een kind een beroep doet op zijn wilsrechten moet hij/zij de andere kinderen informeren over het voornemen. De andere kinderen moeten wel hun instemming geven, stemmen ze niet in, dan moet de kantonrechter oordelen.
Zorgen voor elkaar
In een levenstestament geeft u aan een of meerdere personen een volmacht om uw belangen te behartigen wanneer u dat zelf niet meer kunt. Veel aandacht krijgt daarbij het financiële aspect, waaronder te kunnen en mogen verkopen van de woning. Minstens zo belangrijk is wat ook wel de medische volmacht wordt genoemd. Dat is niet alleen toestemming geven om een behandeling te starten of te staken wanneer de volmachtgever dat zelf niet kan aangeven. De laatste tijd krijgt de medische volmacht een bredere invulling rondom de zorg voor de volmachtgever. Voordat u de namen in het levenstestament laat opnemen, is het verstandig om goed door te spreken wat uw wensen zijn ten aanzien van de algemene volmacht, maar zeker ook wat voor u belangrijk is als het op zorg aankomt en leg dit ook vast.
Uw inboedel en goede doelen
Benoemt u in uw testament goede doelen tot uw erfgenaam, bedenk dan ook wat u met uw inboedel wil. Goede doelen hebben vooral belang bij geld en minder of helemaal niets bij uw inboedel. Het is daarom verstandig om naast het benoemen van de erfgenamen na te denken over wat u met uw inboedel wil. In uw testament kunt u een legaat van de inboedel opnemen voor een persoon of personen. Zij kunnen dan zelf bepalen wat zij uit uw inboedel willen hebben en de rest opruimen. Een alternatief is om een codicil op te stellen waarin u personen of instellingen een item uit uw inboedel of een of meer sieraden gunt. Zorg dat duidelijk is wie wat krijgt. Een codicil is een handgeschreven, gedateerd en ondertekend document dat u kunt bewaren naast uw testament. De executeur doet de rest.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Het werkelijke verdelen van een nalatenschap is soms pas aan de orde wanneer alles afgehandeld is; dat kan wel een jaar duren. Voor veel erfgenamen is dat niet wat ze voor ogen hebben. Een tijdpad aan het begin van de afwikkeling bespreken met de erfgenamen helpt vaak om al te hoge verwachtingen te temperen.
Als het even kan, geven we de erfgenamen de beschikking over een voorschot op de erfenis. Vooral wanneer er een woning verkocht is en al duidelijk is hoe hoog de verschuldigde erfbelasting zal zijn, is zo’n voorschot mogelijk. Lastiger is het wanneer kinderen een beroep op hun legitieme portie doen bij onterving of bij grote schenkingen. Het uitzoeken en de grootte van de nalatenschap definitief vaststellen, kan dan lang duren; soms tot ergernis of frustratie van de erfgenamen.
Heeft u vragen over erfrecht of het beperken van de erfbelasting of geeft u de afwikkeling graag uit handen, neem dan eens contact met ons op. Dat kan telefonisch 0103130823 of via e-mail: info@akto.nu.
Herroepen schenking
Ik heb geen partner of kinderen en wil bij leven alvast zoveel mogelijk weg schenken aan een beperkte groep mensen zodat zij in totaal niet zoveel erfbelasting betalen. Maar wat je weggeeft ben je kwijt; is daar een oplossing voor?
Wanneer u geen erfgenamen heeft die in het gunstige 10%/20% tarief vallen, kan het inderdaad verstandig zijn om de overdracht van vermogen in kleine porties over vele jaren te spreiden. De vrijstelling schenk- en erfbelasting voor derden is in 2026 €2.769. Heeft u een groot vermogen dan bent u wel even bezig met het wegschenken van uw vermogen.
Omdat u het schenken over vele jaren uitsmeert, kunt u altijd stoppen met de schenkingen als blijkt dat u uw geld zelf nodig heeft.
Stel echter dat u al veel van uw vermogen geschonken heeft en dat u het weggegeven geld toch zelf nodig heeft, dan bestaat de mogelijkheid om de schenking terug te vragen, te herroepen. Dat kunt u natuurlijk niet doen als het u uitkomt. U moet de mogelijkheid van herroepen op hebben genomen in de overeenkomst van schenking (waar u bijvoorbeeld ook een uitsluitingsclausule in kunt opnemen).
Wanneer u de schenking beperkt tot het vrijgestelde bedrag, is er bij schenken (en terugvragen) geen schenkbelasting verschuldigd. Zou u grotere bedragen schenken of hebben geschonken waarover schenkbelasting verschuldigd was of is, kan de ontvanger van de schenking de (teveel) betaalde schenkbelasting terugvragen. Wel stelt de fiscus dat de vruchten van de schenking (rente of dividend) die de ontvanger van de schenking heeft genoten vervolgens belast zijn.
Voorbeeld
Stel er is €10.000 geschonken waarover €2.250 schenkbelasting verschuldigd was. Na de schenking is er rente ontvangen van €300, waarover €90 schenkbelasting verschuldigd is, dan kan er maximaal €2.250 – €90 = €2.160 terug ontvangen worden.
Met de mogelijkheid van herroepelijk schenken heeft u de gelegenheid om als de nood aan de man is geschonken geld terug te vragen. Dat geld moet er bij de ontvanger natuurlijk wel zijn. Heeft de ontvanger er zijn hypotheek mee afgelost of van de totale som een luxe reis gemaakt dan is terugvragen wel mogelijk, maar valt er niets te ontvangen. Naast de akte van schenking moet u dus wel goede afspraken met de ontvangers maken, zodat zij weten dat er een kans bestaat dat het geld weer terug moet worden betaald.
De akte van schenking is dus zeer belangrijk. U kunt daar de gronden in opnemen waarop u het geschonken bedrag kunt terugvragen, bijvoorbeeld opname in een particuliere zorginstelling of zonder opgave van reden. U kunt daar ook een bepaalde maximale termijn aan verbinden. Bijvoorbeeld, dat na 10 jaar het geld niet meer teruggevraagd kan worden. Een ander belangrijk aspect is de beperking van wie het geschonken bedrag terug kan vragen. Neemt u daar niets over op dan kunnen zelfs uw erfgenamen de schenkingen terugvragen, dat is waarschijnlijk niet wat u wilt.
Schenken onder de ontbindende voorwaarde dat de schenker de schenking herroept is dus mogelijk en kan ook slim zijn. De voorwaarden die u eraan verbindt, zijn van groot belang en het is in de praktijk niet altijd daadwerkelijk uitvoerbaar.
Schenken bij overlijden
Een schenking die pas effectueert bij overlijden, een zogenoemde schenking ter zake des doods, is alleen rechtsgeldig wanneer deze notarieel is opgesteld. Het bekendste voorbeeld daarvan is de papieren schenking, maar ook schulden die bij overlijden worden kwijtgescholden horen er bij. Is de schenking of kwijtschelding niet notarieel vastgelegd, dan ‘gaat het feest niet door’.
Geen levenstestament
Het levenstestament is een populaire akte bij de notaris. Velen willen een gevolmachtigde benoemen die hun belangen behartigt wanneer ze dat zelf niet meer kunnen. Daar is ook wel wat voor te zeggen; je kunt zo bijvoorbeeld regelen dat de gevolmachtigde mag schenken om de eigen bijdrage zorg te beperken. Ook kan de gevolmachtigde de financiële administratie bijhouden en bijvoorbeeld de woning van de volmachtgever verkopen bij opname in het verpleeghuis. En zo kan in een levenstestament nog meer worden vastgelegd.
Is er geen gevolmachtigde en is er toch iemand nodig die de zaken voor een wilsonbekwame behartigt, dan kan de rechter een bewindvoerder aanstellen. Meestal wordt eerst in de familiekring gekeken of er iemand is die deze taak op zich wil nemen. Is die er niet, dan wijst de rechter een onafhankelijke derde/een professional aan. Een groot verschil tussen de gevolmachtigde en de bewindvoerder is dat de bewindvoerder in principe geen schenkingen mag doen. Juist dit verschil maakt vaak dat een levenstestament interessanter kan zijn dan het benoemen van een bewindvoerder.
Aangifte schenkbelasting
Heeft u in 2025 een schenking ontvangen die groter is dan de vrijstelling (€6.713 voor kinderen en €2.690 voor alle anderen), dan moet u aangifte schenkbelasting doen. De aangifte schenkbelasting moet u doen voor 1 maart dit jaar. Heeft u de schenking vrij van rechten ontvangen, dan doet de schenker aangifte van schenkbelasting.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
We merken dat veel van onze klanten zich zorgen maken over het betalen van rekeningen na hun overlijden. Hoewel we de vraag begrijpen, is zorgen maken niet nodig. In de eerste plaats hebben erfgenamen na het overlijden drie maanden recht van beraad, zodat schuldeisers zich gedeisd moeten houden. Is er een executeur benoemd in het testament, dan kan hij/zij een verklaring van executele laten opstellen waarmee hij/zij vlot het beheer over de rekeningen kan krijgen. Is de executeur er niet, maar moeten er toch rekeningen betaald worden dan werken veel banken mee. De rekening kan dan worden ingestuurd naar de bank die deze vervolgens voor u betaalt. Wat in ieder geval niet verstandig is om direct na het overlijden (als de rekening nog niet geblokkeerd is) geld op te nemen om de eerste kosten te betalen. Deze handeling kan gezien worden als zuiver aanvaarden met als risico dat u met de schulden blijft zitten.
Heeft u vragen over de afwikkeling van een nalatenschap, neem gerust contact met ons op. Dit kan telefonisch: 0103130823 of via e-mail: info@akto.nu.
Een onverwachte schuld
Onze vader is weduwnaar (van onze moeder) en heeft onlangs aangekondigd opnieuw te willen trouwen met de vriendin die hij al weer enige jaren heeft. Dit gunnen wij hem van harte, maar we zijn ook een beetje huiverig voor de gevolgen hiervan voor ons. Nu meen ik ergens gelezen te hebben dat wij nu op grond van zogenoemde wilsrechten de erfenis van onze moeder kunnen opeisen. Klopt dat?
U kaart een goed punt aan maar tegelijk ook een lastig onderwerp binnen het erfrecht. Sinds de invoering van het nieuwe erfrecht in 2003 kunnen kinderen van een eerder overleden eerste ouder onder bepaalde voorwaarden inderdaad een beroep doen op hun wilsrechten. We kennen daarvan twee soorten die in twee verschillende situaties van kracht zijn. Met het risico dat we nu te theoretisch bezig gaan zijn, volgt hieronder in het kort de uitleg hiervan.
We kennen zogenoemde bloot-eigendomswilsrechten en vol-eigendomswilsrechten. Bij de eerste vorm kunnen de kinderen het bloot eigendom (wel het eigendom, niet het gebruik en de vruchten) verkrijgen en de langstlevende ouder het vruchtgebruik (wel het gebruik en de vruchten, niet het bezit). Bij de tweede vorm kunnen de kinderen hun vordering (erfdeel van de eerder overleden ouder) opeisen bij de langstlevende ouder/partner; ze krijgen hun vordering uitgekeerd. In alle gevallen gaat het om het veiligstellen van bepaalde bezittingen.
U schrijft dat u uw vordering op vader op kunt eisen omdat hij opnieuw gaat trouwen. U haalt hier echter de twee genoemde wilsrechten door elkaar. Het bloot-eigendomswilsrecht kunt u uitoefenen als de langstlevende ouder van plan is om opnieuw te trouwen of als de langstlevende ouder overlijdt en het kind een niet-opeisbare vordering op zijn stiefouder krijgt (bijvoorbeeld door de wettelijke verdeling).
Van de vol-eigendomswilsrechten kunt u gebruik maken als de hertrouwde langstlevende ouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de eerst-overleden ouder (uw moeder) opeisbaar wordt. Dit kan ook als de stiefouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de langstlevende ouder opeisbaar wordt. In dit laatste geval is deze mogelijkheid er omdat u mogelijk na het overlijden van uw vader een niet-opeisbare vordering op uw stiefmoeder krijgt.
In uw situatie speelt dit laatste recht niet omdat uw vader op dit moment slechts het voornemen heeft om opnieuw te trouwen. Wat u nu dus wel kunt doen, is over een aantal goederen (geen geld) het bloot-eigendom verkrijgen. U mag daarbij denken aan familiebezittingen zoals schilderijen, foto’s, het horloge van opa en dergelijke, maar ook de ouderlijke woning is in rechtszaken voorbij gekomen.
Bij de invoering van de wilsrechten werden deze rechten ook wel het voorkomen van het ‘stiefoudergevaar’ genoemd, omdat zonder de wilsrechten de stiefouder met de familiebezittingen zou kunnen doen wat hij/zij zou willen.
In de praktijk merken we overigens dat veel langstlevende stiefouders uit zichzelf al familiebezittingen ter beschikking stellen aan de kinderen van de overleden echtgenoot.
Omdat wilsrechten de vrijheid van de langstlevende ouder beperken, worden ze vaak in testamenten uitgesloten. Hechten de kinderen erg aan bepaalde spullen dan kan de langstlevende ouder ze vermaken per testament of codicil.
N.B. Wanneer een kind een beroep doet op zijn wilsrechten moet hij/zij de andere kinderen informeren over het voornemen. De andere kinderen moeten wel hun instemming geven, stemmen ze niet in, dan moet de kantonrechter oordelen.
Tijdig bezwaar maken
Velen hebben inmiddels de nieuwe WOZ-beschikking ontvangen. Bent u het niet eens met de waarde die de gemeente aan uw woning geeft, dan moet u binnen zes weken bezwaar maken tegen de beschikking. Zijn die zes weken voorbij, maar bent u de erfgenaam van een woning en bent u het met de WOZ-waarde niet eens, dan kunt u als nieuwe belanghebbende een beschikking bij de gemeente aanvragen en vervolgens bezwaar aantekenen. Verkoopt u de woning voor een lager bedrag dan de WOZ-waarde, dan is de verkoopprijs uw beste argument dat de WOZ-waarde te hoog is vastgesteld.
Recht van beraad
In de eerste drie maanden na een overlijden hebben de erfgenamen, wat wordt genoemd, recht van beraad. Schuldeisers moeten zich in die periode gedeisd houden. De eerste drie maanden zijn vooral bedoeld om inzicht te krijgen waaruit de nalatenschap bestaat; oftewel het in kaart brengen van de bezittingen en schulden. Is er beneficiair aanvaard en zijn er meer schulden dan bezittingen, dan bepaalt de rechter in een vereffeningsprocedure wie welk deel van de bezittingen uitgekeerd krijgt.
Periodiek schenken
Giften aan goede doelen (met een ANBI-status) zijn bij de aangifte inkomstenbelasting aftrekbaar. De aftrekpost giften kent twee soorten giften, de eenmalige of reguliere gift en de periodieke gift. De laatste verplicht u om voor tenminste vijf jaar een overeengekomen bedrag te schenken. Het voordeel van de periodieke gift ten opzichte van de eenmalige of reguliere gift is dat de gift volledig aftrekbaar is, terwijl voor de eenmalige of reguliere gift een drempel van 1% van het verzamelinkomen geldt; alleen het meerdere is aftrekbaar. Schenkt u jaarlijks een bedrag aan een bepaald goed doel, dan is het te overwegen om die gift om te zetten naar een periodieke gift. Zie de site van de Belasigndinest voor de voorwaarden.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
We merken dat veel van onze klanten zich zorgen maken over het betalen van rekeningen na hun overlijden. Hoewel we de vraag begrijpen, is zorgen maken niet nodig. In de eerste plaats hebben erfgenamen na het overlijden drie maanden recht van beraad, zodat schuldeisers zich gedeisd moeten houden. Is er een executeur benoemd in het testament, dan kan hij/zij een verklaring van executele laten opstellen waarmee hij/zij vlot het beheer over de rekeningen kan krijgen. Is de executeur er niet, maar moeten er toch rekeningen betaald worden dan werken veel banken mee. De rekening kan dan worden ingestuurd naar de bank die deze vervolgens voor u betaalt. Wat in ieder geval niet verstandig is om direct na het overlijden (als de rekening nog niet geblokkeerd is) geld op te nemen om de eerste kosten te betalen. Deze handeling kan gezien worden als zuiver aanvaarden met als risico dat u met de schulden blijft zitten.
Heeft u vragen over de afwikkeling van een nalatenschap, neem gerust contact met ons op. Dit kan telefonisch: 0103130823 of via e-mail: info@akto.nu.
Zorgen voor je LAT-relatie
Onze vader is weduwnaar (van onze moeder) en heeft onlangs aangekondigd opnieuw te willen trouwen met de vriendin die hij al weer enige jaren heeft. Dit gunnen wij hem van harte, maar we zijn ook een beetje huiverig voor de gevolgen hiervan voor ons. Nu meen ik ergens gelezen te hebben dat wij nu op grond van zogenoemde wilsrechten de erfenis van onze moeder kunnen opeisen. Klopt dat?
U kaart een goed punt aan maar tegelijk ook een lastig onderwerp binnen het erfrecht. Sinds de invoering van het nieuwe erfrecht in 2003 kunnen kinderen van een eerder overleden eerste ouder onder bepaalde voorwaarden inderdaad een beroep doen op hun wilsrechten. We kennen daarvan twee soorten die in twee verschillende situaties van kracht zijn. Met het risico dat we nu te theoretisch bezig gaan zijn, volgt hieronder in het kort de uitleg hiervan.
We kennen zogenoemde bloot-eigendomswilsrechten en vol-eigendomswilsrechten. Bij de eerste vorm kunnen de kinderen het bloot eigendom (wel het eigendom, niet het gebruik en de vruchten) verkrijgen en de langstlevende ouder het vruchtgebruik (wel het gebruik en de vruchten, niet het bezit). Bij de tweede vorm kunnen de kinderen hun vordering (erfdeel van de eerder overleden ouder) opeisen bij de langstlevende ouder/partner; ze krijgen hun vordering uitgekeerd. In alle gevallen gaat het om het veiligstellen van bepaalde bezittingen.
U schrijft dat u uw vordering op vader op kunt eisen omdat hij opnieuw gaat trouwen. U haalt hier echter de twee genoemde wilsrechten door elkaar. Het bloot-eigendomswilsrecht kunt u uitoefenen als de langstlevende ouder van plan is om opnieuw te trouwen of als de langstlevende ouder overlijdt en het kind een niet-opeisbare vordering op zijn stiefouder krijgt (bijvoorbeeld door de wettelijke verdeling).
Van de vol-eigendomswilsrechten kunt u gebruik maken als de hertrouwde langstlevende ouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de eerst-overleden ouder (uw moeder) opeisbaar wordt. Dit kan ook als de stiefouder overlijdt en de vordering in de nalatenschap van de langstlevende ouder opeisbaar wordt. In dit laatste geval is deze mogelijkheid er omdat u mogelijk na het overlijden van uw vader een niet-opeisbare vordering op uw stiefmoeder krijgt.
In uw situatie speelt dit laatste recht niet omdat uw vader op dit moment slechts het voornemen heeft om opnieuw te trouwen. Wat u nu dus wel kunt doen, is over een aantal goederen (geen geld) het bloot-eigendom verkrijgen. U mag daarbij denken aan familiebezittingen zoals schilderijen, foto’s, het horloge van opa en dergelijke, maar ook de ouderlijke woning is in rechtszaken voorbij gekomen.
Bij de invoering van de wilsrechten werden deze rechten ook wel het voorkomen van het ‘stiefoudergevaar’ genoemd, omdat zonder de wilsrechten de stiefouder met de familiebezittingen zou kunnen doen wat hij/zij zou willen.
In de praktijk merken we overigens dat veel langstlevende stiefouders uit zichzelf al familiebezittingen ter beschikking stellen aan de kinderen van de overleden echtgenoot.
Omdat wilsrechten de vrijheid van de langstlevende ouder beperken, worden ze vaak in testamenten uitgesloten. Hechten de kinderen erg aan bepaalde spullen dan kan de langstlevende ouder ze vermaken per testament of codicil.
N.B. Wanneer een kind een beroep doet op zijn wilsrechten moet hij/zij de andere kinderen informeren over het voornemen. De andere kinderen moeten wel hun instemming geven, stemmen ze niet in, dan moet de kantonrechter oordelen.
Tijdig bezwaar maken
Velen hebben inmiddels de nieuwe WOZ-beschikking ontvangen. Bent u het niet eens met de waarde die de gemeente aan uw woning geeft, dan moet u binnen zes weken bezwaar maken tegen de beschikking. Zijn die zes weken voorbij, maar bent u de erfgenaam van een woning en bent u het met de WOZ-waarde niet eens, dan kunt u als nieuwe belanghebbende een beschikking bij de gemeente aanvragen en vervolgens bezwaar aantekenen. Verkoopt u de woning voor een lager bedrag dan de WOZ-waarde, dan is de verkoopprijs uw beste argument dat de WOZ-waarde te hoog is vastgesteld.
Recht van beraad
In de eerste drie maanden na een overlijden hebben de erfgenamen, wat wordt genoemd, recht van beraad. Schuldeisers moeten zich in die periode gedeisd houden. De eerste drie maanden zijn vooral bedoeld om inzicht te krijgen waaruit de nalatenschap bestaat; oftewel het in kaart brengen van de bezittingen en schulden. Is er beneficiair aanvaard en zijn er meer schulden dan bezittingen, dan bepaalt de rechter in een vereffeningsprocedure wie welk deel van de bezittingen uitgekeerd krijgt.
Periodiek schenken
Giften aan goede doelen (met een ANBI-status) zijn bij de aangifte inkomstenbelasting aftrekbaar. De aftrekpost giften kent twee soorten giften, de eenmalige of reguliere gift en de periodieke gift. De laatste verplicht u om voor tenminste vijf jaar een overeengekomen bedrag te schenken. Het voordeel van de periodieke gift ten opzichte van de eenmalige of reguliere gift is dat de gift volledig aftrekbaar is, terwijl voor de eenmalige of reguliere gift een drempel van 1% van het verzamelinkomen geldt; alleen het meerdere is aftrekbaar. Schenkt u jaarlijks een bedrag aan een bepaald goed doel, dan is het te overwegen om die gift om te zetten naar een periodieke gift. Zie de site van de Belasigndinest voor de voorwaarden.
Op deze servicepagina informeren we u elke twee weken over (financiële, fiscale en juridische) vragen die opkomen bij het ouder worden en vooral over zaken die spelen rondom erfenissen en de afwikkeling van nalatenschappen.
Uit de praktijk
Natuurlijk wensen wij u allereerst een mooi en gezond 2026!
Dit is het eerste nummer van het achtste jaar dat wij in de Oud Rotterdammer onze ervaringen met u delen. Voor ons is het bijna verbazingwekkend dat er zoveel te schrijven is over een onderwerp als erfrecht of erfbelasting. Toch vullen we de pagina vrij moeiteloos. Misschien wel omdat het bij nalaten nooit hetzelfde is. Een testament kan duidelijk zijn, maar de praktijk niet. Of er zijn erfgenamen die een duidelijk testament ter discussie stellen. Of een erfgenaam blijkt onvindbaar. Of het te gelde maken van stukken uit de nalatenschap leidt tot problemen. Kortom, in de wereld van het erfrecht is altijd wat te doen; we blijven u ook dit jaar graag weer op de hoogte houden.
Heeft u vragen over uw testament of erfrecht/erfbelasting, maak dan eens vrijblijvend een afspraak voor een van onze erfcoach-spreekuren, via de e-mail (info@akto.nu) of telefoon (010 3130823). Of maak een afspraak bij ons op kantoor.
De waarde van de niet-opeisbare vordering
Ik ben bezig met de aangifte erfbelasting na het overlijden van onze vader. Onze moeder is acht jaar geleden overleden. Haar erfenis is zonder rente ‘onder vader gebleven’. Welke waarde geef ik bij de vraag ‘vorderingen’ op voor de erfbelasting?
U stelt een goede maar enigszins lastig te beantwoorden vraag. Het is een goede vraag, omdat u door de juiste vordering op te nemen als schuld in de nalatenschap van uw vader, waarschijnlijk de verschuldigde erfbelasting flink kunt beperken.
Het is wellicht een lastig te beantwoorden vraag, omdat u moet weten hoe groot de niet-opeisbare vordering van de kinderen (moeders erfdeel) was. Vaak wordt na het eerste overlijden gedacht dat de langstlevende toch ‘gewoon alles erft’ en daar blijft het dan bij. Op zich is het goed dat kinderen het onbezorgd verder leven van de langstlevende ouder erkennen, maar daarmee zijn we er nog niet. Volgens de wettelijke verdeling (waar we hier over spreken) is het feit dat de kinderen een niet-opeisbare vordering in geld krijgen op de langstlevende ouder minstens zo belangrijk. Is niet vastgelegd hoe groot de nalatenschap van de eerst-overleden ouder en daarmee deze vorderingen van de kinderen zijn, dan kan de aangifte erfbelasting, die na het overlijden van uw moeder is gedaan, helpen. Heeft u geen kopie, dan kan die bij de Belastingdienst aangevraagd worden. Is er geen aangifte gedaan, dan moet u een schatting maken.
Voor de juiste grootte van de vordering is vervolgens van belang om het onderscheid te maken tussen de fiscale waarde van de nalatenschap en de economische waarde. Bij de aangifte erfbelasting is de WOZ-waarde van de woning het uitgangspunt. U mag de WOZ-waarde van het jaar van overlijden hanteren of die van het jaar daarna als deze lager is. Maar de WOZ-waarde is over het algemeen niet gelijk aan de economische waarde. Vergelijk de vraagprijzen op Funda maar eens met de WOZ-waarden bij het wozwaardeloket.nl. Voor de vordering mag u de waarde van de woning in het economisch verkeer gebruiken. Maar wat is de economische waarde? Een omschrijving is: de meest realistische, marktconforme prijs die je zou krijgen als je een bezit verkoopt, rekening houdend met de beste verkoopmethode en de meest biedende gegadigde. Nog steeds lastig? Wij vragen vaak de recente verkopen van de woningen in de buurt op bij het Kadaster en berekenen de vierkante meterprijs. De woning met (terugwerkende kracht) laten taxeren mag natuurlijk ook.
De laatste moeilijkheid betreft de rente die verschuldigd is over de vordering. Zonder testament is er geen rente verschuldigd over de niet-opeisbare vorderingen, behalve wanneer de wettelijke rente hoger is dan 6% en dan alleen de rente boven de 6%. De wettelijke rente was in 2001 8%, in 2002 7% en dan heel lang 6% of lager en sinds 1 januari 2026 4%, dus meestal krijgt u niet te maken met deze rente.
Is er (volgens het testament) een rente verschuldigd, dan moet met deze rente gerekend worden. Pas daarna weet u hoe groot de schuld van uw vader op zijn kinderen bij zijn overlijden werkelijk is; dus welk bedrag u als schuld mag opvoeren bij de aangifte erfbelasting.
U stelt een goede, maar best lastige vraag die u, als u alles goed berekent, veel erfbelasting kan besparen. Komt u er niet uit? Wij helpen u graag verder.
Wel/niet direct ingaande volmacht
In veel levenstestamenten staat dat de volmacht pas ingaat wanneer de volmachtgever niet langer wilsbekwaam is. Dat is op zich prettig, want tot dat moment kan de gevolmachtigde niets en heeft hij/zij dus ook geen verantwoordelijkheden. Maar je bent niet van de ene op de andere dag wilsonbekwaam en juist in dat grijze gebied is hulp van de gevolmachtigde vaak hard nodig. Wij zijn er de laatste tijd steeds meer van overtuigd dat de volmacht het beste direct in kan gaan. Op die manier kan de gevolmachtigde de volmachtgever direct bijstaan wanneer daar behoefte aan is.
Nabestaandenmachtiging
Gaat u aangifte inkomstenbelasting voor een overledene doen, dan kan dat met een zogenoemde nabestaandenmachtiging. De Belastingdienst roept op dit moment op om die machtiging voor 1 februari a.s. aan te vragen zodat u op tijd de aangifte namens de overledene kunt doen. De machtiging is ook nodig wanneer u samen met uw overleden partner aangifte inkomstenbelasting 2025 wilt doen.
Het nut van een testament
Een nieuw testament zonder veel bijzondere bepalingen kost al snel tussen de €600 en €800; best een hoop geld. Voor velen een reden om af te zien van dit document. Toch breken wij hier graag een lans om juist wel een testament te laten opstellen. Zo kunt u in een testament zelf richting geven aan uw nalatenschap of vastleggen wie bijvoorbeeld de uitvaart/afwikkeling moet regelen of juist wie niet.
Heeft u geen kinderen of is er onenigheid tussen de kinderen, dan is een testament laten opstellen méér dan een aanrader.
U moet weliswaar nu kosten maken, maar u kan hiermee voorkomen dat later een flink deel van de nalatenschap opgaat aan adviseurs en notarissen en advocaten.
