De Utrechter Week 28 - page 7

MUSEUM
VAN ZUILEN
MUSEUM
WIJK C
De Oud-Utrechter - Dé gratis krant voor de echte Utrechter
Dinsdag 11 juli 2017
pagina 7
Het Utrechts Archief bewaart niet alleen de archieven van de overheid, maar ook die van
Utrechters, bedrijven en instellingen. Om er een paar te noemen: de archieven van Anton
Geesink, meubelfabriek Pastoe én de Jaarbeurs. De mooiste affiches van de Jaarbeurs zijn
nu te zien in Het Utrechts Archief.
De eerste affiche van de Jaarbeurs
Affiche uit 1923
Mooiste af ches Jaarbeurs
in Het Utrechts Archief
De Jaarbeurs werd tijdens de Eerste Wereldoorlog opgericht. Door de oorlog was Nederland op
de binnenlandse markt aangewezen en ontstonden er nieuwe industrieën met producten die
voorheen uit het buitenland kwamen. Om te zorgen voor een centrale plek om handelscontacten
te leggen, werd op 26 februari 1917 de eerste jaarbeurs georganiseerd. Vanwege de centrale lig-
ging werd voor Utrecht gekozen,
dat sinds de Middeleeuwen een
handelscentrum was.
De jaarbeurs was direct een groot
succes, met 150.000 bezoekers in twee
weken tijd. Er zouden nog duizenden
beurzen volgen, eerst op wisselende
locaties in de stad en later in vaste
gebouwen op het Vredenburg en bij de
Croeselaan en Graadt van Roggenweg.
In 1991 gaf de Jaarbeurs 160 meter
archief in bewaring bij Het Utrechts
Archief. Een bijzonder onderdeel
vormen de ruim duizend affiches van
beurzen en evenementen. Vanaf de
eerste jaarbeurs in 1917 waren affiches
een belangrijk middel om de mensen
naar Utrecht te lokken. Ze werden
gemaakt door bekende kunstenaars en
waren op stations in heel Nederland
te zien. De kunstenaars werden via
prijsvragen gekozen, waarbij er soms
honderden inzendingen waren. Het
eerste affiche was van de hand van
Carel Adolph Lion Cachet, die een rijk
geïllustreerd affiche maakte, waarin
het wapen van Utrecht een centrale
plaats innam.
Crisis
De roerige tijden aan het begin van
de twintigste eeuw, met economische
neergang en de dreiging van oorlog,
zijn goed terug te zien in de beelden
die de kunstenaars in deze tijd maak-
ten; met thema’s als de Nederlandse
driekleur, brullende leeuwen en sche-
pen in zwaar weer. Slogans als ‘Wie
zee houdt, wint de reis’ en ‘De Jaar-
beurs is het kompas van den handel’
versterkten dit beeld nog eens. Na de
oorlogsjaren werd het beeld zakelijker
en gingen geometrische vormen en
felle kleuren de boventoon voeren.
Mercurius
De handelsgod Mercurius verscheen
in 1922 voor het eerst in beeld. Een
paar jaar later ontwierp Henri Pieck
(de broer van Anton) het beroemde
logo van de U met de gevleugelde
helm, dat tot op de dag van vandaag
gebruikt wordt. In de tentoonstelling
komt dit logo in verschillende vormen
terug: soms subtiel verwerkt, soms als
gigantische blikvanger.
Affiche uit 1948
Tentoonstelling Het Utrechts Archief
Vanwege de kwetsbaarheid van de werken, bestaat de tentoonstelling ‘De mooiste affiches van de Jaarbeurs’ uit drie delen
en worden de affiches om de tien weken gewisseld. De selectie van de eerste twee delen is gemaakt door Het Utrechts
Archief, het derde deel wordt door het publiek gekozen. Daarnaast kunnen jong en oud zelf aan de slag in de posterfabriek
en is er een uitgebreid activiteitenprogramma bij de tentoonstelling.
Het Utrechts archief, Hamburgerstraat 28, Utrecht - t/m 21 januari 2018
1,2,3,4,5,6 8,9,10,11,12,13,14,15,16
Powered by FlippingBook